เคฌॉเคฒीเคตुเคก เคे เคชเคนเคฒे เคธुเคชเคฐเคธ्เคाเคฐ: เคฐाเคेเคถ เคเคจ्เคจा เคा เคธ्เคตเคฐ्เคฃिเคฎ เคธเคซเคฐ
เคนिंเคฆी เคธिเคจेเคฎा เคे เคเคคिเคนाเคธ เคฎें เคเคฌ เคญी 'เคिंเค เคเคซ เคฐोเคฎांเคธ' เคฏा 'เคธुเคชเคฐเคธ्เคाเคฐ' เคถเคฌ्เคฆ เคा เคिเค्เคฐ เคนोเคคा เคนै, เคคो เคธเคฌเคธे เคชเคนเคฒा เคจाเคฎ เคฐाเคेเคถ เคเคจ्เคจा เคा เคนी เคเคคा เคนै। เค เคชเคจी เคुเคी เคนुเค เคชเคฒเคों, เคाเคฆुเค เคฎुเคธ्เคाเคจ เคเคฐ เค เคจोเคे เค ंเคฆाเค เคธे เคเคจ्เคนोंเคจे เคเค เคเคธा เคฆौเคฐ เคชैเคฆा เคिเคฏा เคฅा, เคिเคธे 'เคाเคा เคฎेเคจिเคฏा' เคे เคจाเคฎ เคธे เคाเคจा เคाเคคा เคนै।
เคเคจ्เคฎ เคเคฐ เคช्เคฐाเคฐंเคญिเค เคीเคตเคจ
เคฐाเคेเคถ เคเคจ्เคจा เคा เคเคจ्เคฎ 29 เคฆिเคธंเคฌเคฐ 1942 เคो เคชंเคाเคฌ เคे เค เคฎृเคคเคธเคฐ เคฎें เคนुเค เคฅा। เคเคจเคा เคฌเคเคชเคจ เคा เคจाเคฎ เคเคคिเคจ เคเคจ्เคจा เคฅा। เคเคจ्เคนें เคเคจเคे เคाเคा-เคाเคी เคจे เคोเคฆ เคฒिเคฏा เคฅा เคเคฐ เคฎुंเคฌเค เคे เคिเคฐเคांเคต เคฎें เคเคจเคा เคชाเคฒเคจ-เคชोเคทเคฃ เคนुเค। เคฌเคเคชเคจ เคธे เคนी เคเคจ्เคนें เค เคญिเคจเคฏ เคा เคถौเค เคฅा, เคिเคธเคे เคฒिเค เคเคจ्เคนोंเคจे เคฅिเคเคเคฐ เคा เคฐुเค เคिเคฏा।
เคซिเคฒ्เคฎी เคเคฐिเคฏเคฐ เคी เคถुเคฐुเคเคค เคเคฐ 'เคธुเคชเคฐเคธ्เคाเคฐ' เคा เคเคฆเคฏ
เคฐाเคेเคถ เคเคจ्เคจा เคจे 1966 เคฎें เคซिเคฒ्เคฎ 'เคเคเคฐी เคเคค' เคธे เค เคชเคจे เคเคฐिเคฏเคฐ เคी เคถुเคฐुเคเคค เคी। เคฒेเคिเคจ เค เคธเคฒी เคงเคฎाเคा 1969 เคฎें เคนुเค।
* เคฒเคाเคคाเคฐ 15 เคนिเค เคซिเคฒ्เคฎें: 1969 เคธे 1971 เคे เคฌीเค เคฐाเคेเคถ เคเคจ्เคจा เคจे เคฒเคाเคคाเคฐ 15 เคธोเคฒो เคนिเค เคซिเคฒ्เคฎें เคฆीं। เคฏเคน เคเค เคเคธा เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคนै เคिเคธे เคเค เคคเค เคोเค เคญी เค เคญिเคจेเคคा เคจเคนीं เคคोเคก़ เคชाเคฏा เคนै।
* เคช्เคฐเคฎुเค เคซिเคฒ्เคฎें: เคเคฐाเคงเคจा, เคเคी เคชเคคंเค, เค เคฎเคฐ เคช्เคฐेเคฎ, เคเคจंเคฆ, เคฌाเคตเคฐ्เคी, เคธเคซเคฐ, เคนाเคฅी เคฎेเคฐे เคธाเคฅी เคเคฐ เคจเคฎเค เคนเคฒाเคฒ เคैเคธी เคซिเคฒ्เคฎों เคจे เคเคจ्เคนें เคธเคซเคฒเคคा เคे เคถिเคเคฐ เคชเคฐ เคฌैเค ा เคฆिเคฏा।
* เค เคจोเคा เค ंเคฆाเค: เคเคจเคे 'เคुเคฐु เคुเคฐ्เคคे' เคเคฐ เคเคจเคे เคเคฐ्เคฆเคจ เคेเคข़ी เคเคฐเคจे เคे เคธ्เคाเคเคฒ เคे เคเคฐोเคก़ों เคช्เคฐเคถंเคธเค เคฅे। เคฒเฅเคिเคฏां เคเคจเคी เคคเคธ्เคตीเคฐों เคธे เคถाเคฆी เคเคฐ เคฒेเคคी เคฅीं เคเคฐ เคเคจเคी เคธเคซेเคฆ เคाเคฐ เคเคจเคे เคฒिเคชเคธ्เคिเค เคे เคจिเคถाเคจों เคธे เคुเคฒाเคฌी เคนो เคाเคฏा เคเคฐเคคी เคฅी।
เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคเคฐ เคเคชเคงिเคฏाँ
เคฐाเคेเคถ เคเคจ्เคจा เคो เคเคจเคे เคฏोเคเคฆाเคจ เคे เคฒिเค เคเค เคฌเฅे เคธเคฎ्เคฎाเคจों เคธे เคจเคตाเคा เคเคฏा:
* เคฆ เคซเคฐ्เคธ्เค เคธुเคชเคฐเคธ्เคाเคฐ: เคเคจ्เคนें เคเคงिเคाเคฐिเค เคคौเคฐ เคชเคฐ เคญाเคฐเคคीเคฏ เคธिเคจेเคฎा เคा เคชเคนเคฒा เคธुเคชเคฐเคธ्เคाเคฐ เคเคนा เคाเคคा เคนै।
* เคाเคा: เคซिเคฒ्เคฎ เคंเคกเคธ्เค्เคฐी เคเคฐ เคช्เคฐเคถंเคธเค เคเคจ्เคนें เคช्เคฏाเคฐ เคธे 'เคाเคा' เคฌुเคฒाเคคे เคฅे।
* เคชเคฆ्เคฎ เคญूเคทเคฃ: เคเคฒा เคे เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคเคจเคे เคฏोเคเคฆाเคจ เคे เคฒिเค เคญाเคฐเคค เคธเคฐเคाเคฐ เคจे เคเคจ्เคนें (เคฎเคฐเคฃोเคชเคฐांเคค) เคชเคฆ्เคฎ เคญूเคทเคฃ เคธे เคธเคฎ्เคฎाเคจिเคค เคिเคฏा।
* เคซिเคฒ्เคฎเคซेเคฏเคฐ เค เคตाเคฐ्เคก्เคธ: เคเคจ्เคนोंเคจे เคคीเคจ เคฌाเคฐ เคธเคฐ्เคตเคถ्เคฐेเคท्เค เค เคญिเคจेเคคा เคा เคซिเคฒ्เคฎเคซेเคฏเคฐ เคชुเคฐเคธ्เคाเคฐ เคीเคคा।
เคต्เคฏเค्เคคिเคเคค เคीเคตเคจ เคเคฐ เคฐाเคเคจीเคคि
เคฐाเคेเคถ เคเคจ्เคจा เคจे 1973 เคฎें เค เคญिเคจेเคค्เคฐी เคกिंเคชเคฒ เคเคชाเคก़िเคฏा เคธे เคถाเคฆी เคी, เคिเคจเคธे เคเคจเคी เคฆो เคฌेเคिเคฏां เคนैं—เค्เคตिंเคเคฒ เคเคฐ เคฐिंเคी เคเคจ्เคจा। เคฌाเคฆ เคฎें เคเคจ्เคนोंเคจे เคฐाเคเคจीเคคि เคฎें เคญी เคเคฆเคฎ เคฐเคा เคเคฐ 1992 เคธे 1996 เคคเค เคจเค เคฆिเคฒ्เคฒी เคธे เคांเค्เคฐेเคธ เคे เคธांเคธเคฆ เคฐเคนे।
เค ंเคคिเคฎ เคธเคซเคฐ (เคฎृเคค्เคฏु)
เคธเคซเคฒเคคा เคा เคฏเคน เคธूเคฐเค 18 เคुเคฒाเค 2012 เคो เคนเคฎेเคถा เคे เคฒिเค เค เคธ्เคค เคนो เคเคฏा। เคฒंเคฌी เคฌीเคฎाเคฐी เคे เคฌाเคฆ เคฎुंเคฌเค เคे 'เคเคถीเคฐ्เคตाเคฆ' เคฌंเคเคฒे เคฎें เคเคจ्เคนोंเคจे เค ंเคคिเคฎ เคธांเคธ เคฒी। เคเคจเคी เค ंเคคिเคฎ เคฏाเคค्เคฐा เคฎें เคเคฎเคก़ा เคเคจเคธैเคฒाเคฌ เคเคธ เคฌाเคค เคा เคเคตाเคน เคฅा เคि เคตे เคฒोเคों เคे เคฆिเคฒों เคฎें เคिเคธ เคเคฆเคฐ เคฌเคธเคคे เคฅे।
เคซिเคฒ्เคฎ เคเคจंเคฆ เคा เคเคจเคा เคตเคน เคฎเคถเคนूเคฐ เคกाเคฏเคฒॉเค เคเค เคญी เคूंเคเคคा เคนै:
> "เคฌाเคฌूเคฎोเคถाเคฏ, เคिंเคฆเคी เคฌเคก़ी เคนोเคจी เคाเคนिเค, เคฒंเคฌी เคจเคนीं!"
Rashmi Ranjan
