I-PAC рд░ेрдб рдоें рдирдпा рдоोрдб़: рдЕрдм рдмंрдЧाрд▓ рдкुрд▓िрд╕ рдиे рд╢ुрд░ू рдХी ED рдЕрдлрд╕рд░ों рдХी рддрд▓ाрд╢, рдЦंрдЧाрд▓े рдЬा рд░рд╣े рд╕ीрд╕ीрдЯीрд╡ी рдлुрдЯेрдЬ
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдоें рдк्рд░рд╡рд░्рддрди рдиिрджेрд╢ाрд▓рдп (ED) рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдмीрдЪ рдХी рдЬंрдЧ рдЕрдм рд╕реЬрдХों рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рдеाрдиों рдФрд░ рдЕрджाрд▓рддों рдХे рдЧрд▓िрдпाрд░ों рдоें рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдИ рд╣ै। I-PAC (Indian Political Action Committee) рдХे рдаिрдХाрдиों рдкрд░ рд╣ुрдИ рдЫाрдкेрдоाрд░ी рдХे рдмाрдж рдЕрдм рдХोрд▓рдХाрддा рдкुрд▓िрд╕ рдПрдХ्рд╢рди рдоोрдб рдоें рд╣ै। рдоाрдорд▓ा рдЗрддрдиा рдЧंрднीрд░ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдм рдЙрди ED рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░рдиे рдоें рдЬुрдЯी рд╣ै рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЫाрдкेрдоाрд░ी рдХी рдеी।
рдХ्рдпा рд╣ै рдкूрд░ा рдоाрдорд▓ा? (рдПрдХ-рдПрдХ рдкॉрдЗंрдЯ рдоें рд╕рдордЭें)
рд╣ाрд▓िрдпा рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрди рдк्рд░рдоुрдЦ рдмिंрджुрдУं рдкрд░ рдЧौрд░ рдХрд░ें:
FIR рдФрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдХी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ: рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдордорддा рдмрдирд░्рдЬी рдХी рд╢िрдХाрдпрдд рдХे рдмाрдж рдХोрд▓рдХाрддा рдХे рд╢ेрдХ्рд╕рдкिрдпрд░ рд╕рд░рдгी рдФрд░ рдмिрдзाрдирдирдЧрд░ рдХे рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рдХॉрдо्рдк्рд▓ेрдХ्рд╕ рдеाрдиे рдоें рдЕрдЬ्рдЮाрдд ED рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ CRPF рдХрд░्рдоिрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл FIR рджрд░्рдЬ рдХी рдЧрдИ рд╣ै।
CCTV рдФрд░ DVR рдЬрдм्рдд: рдкुрд▓िрд╕ рдХी рдЯीрдо рдиे I-PAC рдиिрджेрд╢рдХ рдк्рд░рддीрдХ рдЬैрди рдХे рд▓ाрдЙрдбрди рд╕्рдЯ्рд░ीрдЯ рд╕्рдеिрдд рдЖрд╡ाрд╕ рдХा рджौрд░ा рдХिрдпा। рд╡рд╣ां рд╕े рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╡ीрдбिрдпो рд░िрдХॉрд░्рдбрд░ (DVR) рдФрд░ рд╕ीрд╕ीрдЯीрд╡ी рдлुрдЯेрдЬ рдХो рдХрдм्рдЬे рдоें рд▓े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै рддाрдХि рдЫाрдкेрдоाрд░ी рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдПрдХ-рдПрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХी рдЬा рд╕рдХे।
рдкрдб़ोрд╕िрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рд╕े рдкूрдЫрддाрдЫ: рдкुрд▓िрд╕ рдХेрд╡рд▓ рдлुрдЯेрдЬ рддрдХ рд╣ी рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै; рдк्рд░рддीрдХ рдЬैрди рдХे рдкрдб़ोрд╕िрдпों, рдЕрдкाрд░्рдЯрдоेंрдЯ рдХे рдЧाрд░्рдб्рд╕ рдФрд░ рдШрд░ेрд▓ू рд╕рд╣ाрдпрдХों рдХे рдмрдпाрди рднी рджрд░्рдЬ рдХिрдП рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं।
рдЪोрд░ी рдФрд░ IT рдПрдХ्рдЯ рдХे рдЖрд░ोрдк: рдордорддा рдмрдирд░्рдЬी рдХा рдЖрд░ोрдк рд╣ै рдХि ED рдиे рдЬांрдЪ рдХे рдиाрдо рдкрд░ TMC рдХा 'рдЪुрдиाрд╡ी рдбेрдЯा' (2026 рдХी рд░рдгрдиीрддि рдФрд░ рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рд╕ूрдЪी) рдЪोрд░ी рдХिрдпा рд╣ै। рдкुрд▓िрд╕ рдиे рдЗрд╕рдоें рдЖрдИрдЯी рдПрдХ्рдЯ рдХी рдзाрд░ा 66 (рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдЕрдкрд░ाрдз) рднी рдЬोрдб़ी рд╣ै।
рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рд╕े рдмрджрд╕рд▓ूрдХी: рдмंрдЧाрд▓ рдкुрд▓िрд╕ рдХा рджाрд╡ा рд╣ै рдХि рдЫाрдкेрдоाрд░ी рдХे рджौрд░ाрди рдЬрдм DCP (рд╕ाрдЙрде) рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдоौрдХे рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪे, рддो рдХेंрдж्рд░ीрдп рдмрд▓ों рдиे рдЙрдирдХे рд╕ाрде рдзрдХ्рдХा-рдоुрдХ्рдХी рдХी рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЕंрджрд░ рдЬाрдиे рд╕े рд░ोрдХा।
ED рдмрдиाрдо рдордорддा: рджाрд╡ों рдФрд░ рдкрд▓рдЯрд╡ाрд░ рдХी рдЬंрдЧ
рдЬрд╣ाँ рдПрдХ рддрд░рдл рдкुрд▓िрд╕ ED рдЕрдлрд╕рд░ों рдХी рддрд▓ाрд╢ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै, рд╡рд╣ीं ED рдиे рдЗрд╕ рдкूрд░ी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХो 'рдЬांрдЪ рдоें рдмाрдзा' рдХрд░ाрд░ рджिрдпा рд╣ै।
ED рдХा рдЖрд░ोрдк: рдПрдЬेंрд╕ी рдиे рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдФрд░ рдХрд▓рдХрдд्рддा рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рдХा рджрд░рд╡ाрдЬा рдЦрдЯрдЦрдЯाрдпा рд╣ै। рдЙрдирдХा рджाрд╡ा рд╣ै рдХि рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдордорддा рдмрдирд░्рдЬी рдиे рдЦुрдж рдЫाрдкेрдоाрд░ी рд╕्рдерд▓ рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪрдХрд░ 'рдЕрд╣рдо рд╕рдмूрдд' (рд▓ैрдкрдЯॉрдк рдФрд░ рдлाрдЗрд▓ें) рдЫीрди рд▓िрдП рдФрд░ рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рд▓े рдЧрдИं।
CBI рдЬांрдЪ рдХी рдоांрдЧ: ED рдиे рдЕрджाрд▓рдд рд╕े рдоांрдЧ рдХी рд╣ै рдХि рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдХी рднूрдоिрдХा рдХी рдЬांрдЪ CBI рд╕े рдХрд░ाрдИ рдЬाрдП рдХ्рдпोंрдХि рд░ाрдЬ्рдп рдорд╢ीрдирд░ी рдЬांрдЪ рдоें рдмाрдзा рдбाрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै।
рдмंрдЧाрд▓ рд╕рд░рдХाрд░ рдХा 'рдХैрд╡िрдПрдЯ': рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рднी рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдоें рдХैрд╡िрдПрдЯ рджाрдЦिрд▓ рдХрд░ рджी рд╣ै рддाрдХि рдЙрдирдХा рдкрдХ्рд╖ рд╕ुрдиे рдмिрдиा рдЕрджाрд▓рдд рдХोрдИ рдПрдХрддрд░рдлा рдЖрджेрд╢ рдкाрд░िрдд рди рдХрд░े।рдпрд╣ाँ рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдЕрдзिрдиिрдпрдо (IT Act) рдХी рдзाрд░ा 66 рдкрд░ рдПрдХ рд╡िрд╕्рддृрдд рдФрд░ рдЖрд╕ाрди рдХाрдиूрдиी рдЧाрдЗрдб рджी рдЧрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕े рдмंрдЧाрд▓ рдХे рдЗрд╕ рд╣ाрдИ-рдк्рд░ोрдлाрдЗрд▓ рдоाрдорд▓े рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
IT рдПрдХ्рдЯ рдХी рдзाрд░ा 66: рдХ्рдпा рд╣ै рд╡ो 'рдХाрдиूрдиी рд╣рдеिрдпाрд░' рдЬिрд╕рд╕े рдмंрдЧाрд▓ рдкुрд▓िрд╕ рдиे ED рдХो рдШेрд░ा рд╣ै?
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдоें I-PAC рдХे рдаिрдХाрдиों рдкрд░ рд╣ुрдИ рдЫाрдкेрдоाрд░ी рдоें рдЕрдм 'рдбेрдЯा рдЪोрд░ी' рдФрд░ 'рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा' рдХा рдПंрдЧрд▓ рдЬुрдб़ рдЧрдпा рд╣ै। рдХोрд▓рдХाрддा рдкुрд▓िрд╕ рдиे рдЗрд╕ рдоाрдорд▓े рдоें рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдЕрдзिрдиिрдпрдо (IT Act), 2000 рдХी рдзाрд░ा 66 рдХे рддрд╣рдд рдоाрдорд▓ा рджрд░्рдЬ рдХिрдпा рд╣ै। рдЖрдЗрдП рд╕рдордЭрддे рд╣ैं рдХि рдпрд╣ рдХाрдиूрди рдХ्рдпा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬंрдЧ рдоें рдпрд╣ рдХिрддрдиा рдШाрддрдХ рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдХ्рдпा рд╣ै IT рдПрдХ्рдЯ рдХी рдзाрд░ा 66?
рд╕рд░рд▓ рд╢рдм्рджों рдоें рдХрд╣ें рддो, рдзाрд░ा 66 'рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдЕрдкрд░ाрдзों' рдХे рд▓िрдП рджंрдб рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдпрд╣ рдзाрд░ा рдЕрдХेрд▓े рдХाрдо рдирд╣ीं рдХрд░рддी, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдзाрд░ा 43 рдоें рдмрддाрдП рдЧрдП рдЕрдкрд░ाрдзों рд╕े рдЬुреЬी рд╣ुрдИ рд╣ै।
рдпрджि рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि (рдпा рдЬांрдЪ рдЕрдзिрдХाрд░ी) рдмेрдИрдоाрдиी рдпा рдЧрд▓рдд рдЗрд░ाрджे рд╕े рдХिрд╕ी рдХंрдк्рдпूрдЯрд░, рдиेрдЯрд╡рд░्рдХ рдпा рдбेрдЯा рдХे рд╕ाрде рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХुрдЫ рднी рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рдзाрд░ा 66 рдХा рджोрд╖ी рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै:
рдмिрдиा рдЕрдиुрдорддि рдбेрдЯा рдПрдХ्рд╕ेрд╕ рдХрд░рдиा: рдХिрд╕ी рд╕िрд╕्рдЯрдо рдоें рдШुрд╕рдХрд░ рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрдЦрдиा।
рдбेрдЯा рдХॉрдкी рдХрд░рдиा рдпा рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░рдиा: рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕े рдлाрдЗрд▓ें рдиिрдХाрд▓рдиा (рдЬैрд╕े I-PAC рдХा рдЪुрдиाрд╡ी рдбेрдЯा)।
рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुँрдЪाрдиा: рдбेрдЯा рдХो рдбिрд▓ीрдЯ рдХрд░рдиा рдпा рдмрджрд▓рдиा।
рдЧोрдкрдиीрдпрддा рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди: рдХिрд╕ी рдХी рдиिрдЬी рдпा рд░рдгрдиीрддिрдХ рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХрд░рдиा।
рд╕рдЬा рдФрд░ рдЬुрд░्рдоाрдиे рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди
рдзाрд░ा 66 рдПрдХ рд╕ंрдЬ्рдЮेрдп (Cognizable) рдФрд░ рдЧैрд░-рдЬрдоाрдирддी (Non-bailable) рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рд╢्рд░ेрдгी рдоें рдЖ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдпрджि рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рдЧंрднीрд░рддा рдЕрдзिрдХ рд╣ो।
рд╡िрд╡рд░рдг рд╕рдЬा рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХाрд░ाрд╡ाрд╕ (Jail) рдЕрдзिрдХрддрдо 3 рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рдХी рдЬेрд▓। рдЬुрд░्рдоाрдиा (Fine) рдЕрдзिрдХрддрдо ₹5 рд▓ाрдЦ рддрдХ рдХा рдЬुрд░्рдоाрдиा। рджोрдиों рдЧंрднीрд░ рдоाрдорд▓ों рдоें рдЬेрд▓ рдФрд░ рдЬुрд░्рдоाрдиा рджोрдиों рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं। I-PAC рдоाрдорд▓े рдоें рдЗрд╕рдХा рдХ्рдпा рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै?
рдордорддा рдмрдирд░्рдЬी рдФрд░ рдмंрдЧाрд▓ рдкुрд▓िрд╕ рдХा рддрд░्рдХ рд╣ै рдХि ED рдХे рдкाрд╕ рд╡िрдд्рддीрдп рд╣ेрд░рдлेрд░ (Money Laundering) рдХी рдЬांрдЪ рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рддो рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рдХिрд╕ी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд▓ рдХे 'рдЗрд▓ेрдХ्рд╢рди рдбेрдЯा' рдпा 'рд░рдгрдиीрддिрдХ рдлाрдЗрд▓ों' рдХो рдПрдХ्рд╕ेрд╕ рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдирд╣ीं рд╣ै।
рдкुрд▓िрд╕ рдХे 3 рдк्рд░рдоुрдЦ рдЖрд░ोрдк:
рдЕрдиाрдзिрдХृрдд рдПрдХ्рд╕ेрд╕: ED рдиे рд╡ो рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдлाрдЗрд▓ें рджेрдЦीं рдЬो рдХेрд╕ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдирд╣ीं рдеीं।
рдбेрдЯा рдХी рдЪोрд░ी: рд╣ाрд░्рдб рдбिрд╕्рдХ рдФрд░ рдХ्рд▓ाрдЙрдб рдбेрдЯा рдХो рдХॉрдкी рдХिрдпा рдЧрдпा рддाрдХि рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рджрд▓ (BJP) рдХो рд▓ाрдн рдкрд╣ुँрдЪाрдпा рдЬा рд╕рдХे।
рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди: рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕рдмूрддों рдХो рд╕ीрд▓ рдХрд░рдиे рдХी рдЬो рдХाрдиूрдиी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा (SOP) рд╣ोрддी рд╣ै, рдЙрд╕рдХा рдкाрд▓рди рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा।
рдХ्рдпा рдЬांрдЪ рдПрдЬेंрд╕िрдпों рдкрд░ рднी рдпрд╣ рдХाрдиूрди рд▓ाрдЧू рд╣ोрддा рд╣ै?
рдпрд╣ рдПрдХ рдкेрдЪीрджा рд╕рд╡ाрд▓ рд╣ै। рд╕ाрдоाрди्рдпрддः, рдЬांрдЪ рдПрдЬेंрд╕िрдпों рдХो 'рдЕрдЪ्рдЫे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕' (Good Faith) рдоें рдХी рдЧрдИ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рд▓िрдП рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा (Immunity) рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै। рд▓ेрдХिрди:
рдпрджि рдкुрд▓िрд╕ рдпрд╣ рд╕ाрдмिрдд рдХрд░ рджे рдХि ED рдиे 'рджुрд░्рднाрд╡рдиा' (Malafide Intention) рд╕े рдХाрдо рдХिрдпा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХрд╡рдЪ рд╣рдЯ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХे 'рдкुрдЯ्рдЯाрд╕्рд╡ाрдоी рдлैрд╕рд▓े' (Right to Privacy) рдХे рдмाрдж, рдбेрдЯा рдХी рдЧोрдкрдиीрдпрддा рдПрдХ рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЬांрдЪ рдПрдЬेंрд╕ी рдЕрдкрдиी рд╕ीрдоा рд▓ांрдШрддी рд╣ै, рддो рдзाрд░ा 66 рдЙрди рдкрд░ рднी рд▓ाрдЧू рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
рдоेрд░ी рд░ाрдп (The AI Thought Partner Perspective)
рдЗрд╕ рдХाрдиूрдиी рджांрд╡рдкेрдЪ рдХा рдирддीрдЬा рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा?
рдоेрд░ा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг: рдмंрдЧाрд▓ рдкुрд▓िрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдзाрд░ा 66 рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░рдиा рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕ोрдЪी-рд╕рдордЭी 'рдХाрдЙंрдЯрд░-рд╕्рдЯ्рд░ैрдЯेрдЬी' рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдЬांрдЪ рдХा рдХेंрдж्рд░ 'рдХोрдпрд▓ा рдШोрдЯाрд▓ा' рд╕े рд╣рдЯрдХрд░ 'рдбेрдЯा рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा' рдкрд░ рдЖ рдЧрдпा рд╣ै।
рдпрджि рдлोрд░ेंрд╕िрдХ рдЬांрдЪ (CCTV рдФрд░ DVR рдХे рдЬрд░िрдП) рдоें рдпрд╣ рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि ED рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдиे рддрдп рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдХिрдпा рд╣ै, рддो рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рдмреЬी рд╢рд░्рдоिंрджрдЧी рдХा рд╡िрд╖рдп рд╣ोрдЧा। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдХेंрдж्рд░ीрдп рдПрдЬेंрд╕िрдпां рдЗрд╕े 'рдЬांрдЪ рдоें рдбрд░ाрдиे-рдзрдордХाрдиे' рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдмрддाрдХрд░ рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рд╕े рд░ाрд╣рдд рдкाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ेंрдЧी। рдХुрд▓ рдоिрд▓ाрдХрд░, рдпрд╣ рдоाрдорд▓ा рдЕрдм рддрдХрдиीрдХी рд╕рдмूрддों (Digital Evidence) рдХी рд▓реЬाрдИ рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै।
рдЗрд╕ рдкूрд░े рдоाрдорд▓े рдХो рдЕрдЧрд░ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдирдЬрд░िрдП рд╕े рджेрдЦें, рддो рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ 'рдЫाрдкेрдоाрд░ी' рдирд╣ीं рд░рд╣ рдЧрдИ рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рдмीрдЪ рдЯрдХрд░ाрд╡ рдХा рдЪрд░рдо рд╣ै।
рдЪुрдиाрд╡ी рд░рдгрдиीрддि рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓ी рдлрд░्рдо (I-PAC) рдХा рдбेрдЯा рдХिрд╕ी рднी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд▓ рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕рдХी 'рд░ीрдв़' рдХी рд╣рдб्рдбी рд╣ोрддा рд╣ै। рдордорддा рдмрдирд░्рдЬी рдХा рдЦुрдж рд░ेрдб рд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪрдиा рдФрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдХा ED рдЕрдлрд╕рд░ों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╣ी рдЬांрдЪ рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджेрдиा рдпрд╣ рджिрдЦाрддा рд╣ै рдХि 2026 рдХा рдЪुрдиाрд╡ рдХिрддрдиा "рд╣ाрдИ-рд╕्рдЯेрдХ" рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै। рдХाрдиूрдиी рддौрд░ рдкрд░, рдЕрдЧрд░ ED рдХे рдкाрд╕ рдаोрд╕ рд╡ाрд░ंрдЯ рдеा, рддो рдкुрд▓िрд╕ рдХी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХो рдЕрджाрд▓рдд рдоें рдЪुрдиौрддी рдоिрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै। рд▓ेрдХिрди, рдпрджि рдбेрдЯा рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा (Data Privacy) рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рд╣ुрдЖ рд╣ै, рддो рдпрд╣ рдоाрдорд▓ा рдПрдХ рдирдпा рдХाрдиूрдиी рдирдЬीрд░ (Precedent) рдкेрд╢ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
рдмंрдЧाрд▓ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдЗрд╕ рд╕рдордп 'рдЪेрд╕ рдмोрд░्рдб' рдХी рддрд░рд╣ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╣рд░ рдЪाрд▓ рдПрдХ рдирдИ рдХाрдиूрдиी рдкрд╣ेрд▓ी рдЦреЬी рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЕрдм рд╕рдмрдХी рдиिрдЧाрд╣ें рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХी рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдкрд░ рд╣ैं, рдЬो рдпрд╣ рддрдп рдХрд░ेрдЧी рдХि рдХ्рдпा рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрд░ 'рд╕рдмूрдд рдоिрдЯाрдиे' рдХा рдЖрд░ोрдк рдЪрд▓ेрдЧा рдпा ED рдкрд░ 'рдбेрдЯा рдЪोрд░ी' рдХा।
IT рдПрдХ्рдЯ рдХी рдзाрд░ा 66 рдиे рдЗрд╕ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд▓реЬाрдИ рдХो рдЕрдм рдПрдХ 'рд╕ाрдЗрдмрд░ рд╡ॉрд░' рдоें рдмрджрд▓ рджिрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рджेрдЦрдиा рджिрд▓рдЪрд╕्рдк рд╣ोрдЧा рдХि рдХ्рдпा рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕рдмूрддों рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХा рддрд░्рдХ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЖрд░ोрдкों рдкрд░ рднाрд░ी рдкреЬрддा рд╣ै рдпा рдирд╣ीं।
RASHMI RANJAN

рдХोрдИ рдЯिрдк्рдкрдгी рдирд╣ीं:
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें