เคฌเคก़ी เคเคฌเคฐ: เคธुเคช्เคฐीเคฎ เคोเคฐ्เค เคी เคฎेเคा เคเคฐ เคต्เคนाเค्เคธเคเคช เคो เคธเค्เคค เคेเคคाเคตเคจी
3 เคซเคฐเคตเคฐी, 2026 เคो เคธुเคช्เคฐीเคฎ เคोเคฐ्เค เคจे เคฎेเคा (Meta) เคเคฐ เคต्เคนाเค्เคธเคเคช (WhatsApp) เคी "Data Sharing Policy" เคชเคฐ เคเคก़ा เคช्เคฐเคนाเคฐ เคिเคฏा เคนै।เคธुเคช्เคฐीเคฎ เคोเคฐ्เค เคे เคฎुเค्เคฏ เคจ्เคฏाเคฏाเคงीเคถ (CJI) เคธूเคฐ्เคฏเคांเคค เคी เค เคง्เคฏเค्เคทเคคा เคตाเคฒी เคชीเค เคจे เคต्เคนाเค्เคธเคเคช เคी 2021 เคी เคช्เคฐाเคเคตेเคธी เคชॉเคฒिเคธी เคे เคिเคฒाเคซ เคธुเคจเคตाเค เคเคฐเคคे เคนुเค เคฌेเคนเคฆ เคเคก़े เคถเคฌ्เคฆों เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคिเคฏा।
เคोเคฐ्เค เคจे เค्เคฏा เคเคนा? (เคฎुเค्เคฏ เคจिเคฐ्เคฆेเคถ)
* "เคธंเคตिเคงाเคจ เคा เคชाเคฒเคจ เคเคฐो เคฏा เคญाเคฐเคค เคोเคก़ो": CJI เคธूเคฐ्เคฏเคांเคค เคจे เคธ्เคชเคท्เค เคเคนा เคि เคฏเคฆि เคोเค เคंเคชเคจी เคญाเคฐเคค เคे เคจाเคเคฐिเคों เคी เคจिเคเคคा (Privacy) เคเคฐ เคธंเคตिเคงाเคจ เคा เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคจเคนीं เคเคฐ เคธเคเคคी, เคคो เคเคธे เคญाเคฐเคค เคฎें เคฐเคนเคจे เคा เค เคงिเคाเคฐ เคจเคนीं เคนै।
* เคกेเคा เคถेเคฏเคฐिंเค เคชเคฐ เคฐोเค: เคोเคฐ्เค เคจे เคต्เคนाเค्เคธเคเคช เคो เคจिเคฐ्เคฆेเคถ เคฆिเคฏा เคि เคตเคน เคญाเคฐเคคीเคฏ เคฏूเคเคฐ्เคธ เคा เคกेเคा เค เคชเคจी เคชेเคฐेंเค เคंเคชเคจी 'เคฎेเคा' เคे เคธाเคฅ เคตिเค्เคाเคชเคจ เคे เคฒिเค เคถेเคฏเคฐ เคจเคนीं เคเคฐ เคธเคเคคा। เคोเคฐ्เค เคจे เคเคนा, "เคนเคฎ เคกेเคा เคा เคเค เคถเคฌ्เคฆ เคญी เคธाเคा เคเคฐเคจे เคी เค เคจुเคฎเคคि เคจเคนीं เคฆेंเคे।"
* 'เคोเคฐी' เคैเคธा เคฌเคฐ्เคคाเคต: เคเคธ्เคिเคธ เคธूเคฐ्เคฏเคांเคค เคจे เคกेเคा เคธंเค्เคฐเคน เคเคฐเคจे เคे เคคเคฐीเคे เคो "เคจिเคी เคाเคจเคाเคฐी เคी เคोเคฐी เคเคฐเคจे เคा เคเค เคธเคญ्เคฏ เคคเคฐीเคा" (A decent way of committing theft of private information) เคเคฐाเคฐ เคฆिเคฏा।
* เคॉเคฎ्เคช्เคฒेเค्เคธ เคชॉเคฒिเคธी เคชเคฐ เคธเคตाเคฒ: เคोเคฐ्เค เคจे เคซเคเคाเคฐ เคฒเคाเคคे เคนुเค เคเคนा เคि เคเคชเคी เคชॉเคฒिเคธी เคी เคญाเคทा เคเคคเคจी เคเคिเคฒ เคนै เคि เค्เคฐाเคฎीเคฃ เคเคฒाเคों เคฎें เคฐเคนเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค เคฏा เคเคฎ เคชเคข़े-เคฒिเคे เคฒोเค เคเคธे เคธเคฎเค เคนी เคจเคนीं เคธเคเคคे। เคเคจ्เคนें เคชเคคा เคญी เคจเคนीं เคเคฒเคคा เคि เคตे เคिเคธ เคฌाเคค เคชเคฐ เคธเคนเคฎเคคि (Consent) เคฆे เคฐเคนे เคนैं।
* เค ंเคกเคฐเคेเคिंเค เคी เคฎांเค: เคोเคฐ्เค เคจे เคंเคชเคจिเคฏों เคธे เคฒिเคिเคค เคนเคฒเคซเคจाเคฎा (Affidavit) เคฎांเคा เคนै เคि เคตे เคญाเคฐเคคीเคฏ เคฏूเคเคฐ्เคธ เคी เคช्เคฐाเคเคตेเคธी เคा เคเคฒ्เคฒंเคเคจ เคจเคนीं เคเคฐेंเคे।
เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคจिเคฏเคฎ เคเคฐ เคเคช เคैเคธे เคเคชเคฏोเค เคเคฐें:
* 'Take-it-or-leave-it' เคเคค्เคฎ: เค เคฌ เคต्เคนाเค्เคธเคเคช เคเคชเคो เคฏเคน เคฎเคเคฌूเคฐ เคจเคนीं เคเคฐ เคธเคเคคा เคि "เค เคเคฐ เคชॉเคฒिเคธी เคธ्เคตीเคाเคฐ เคจเคนीं เคी เคคो เค เคाเคंเค เคฌंเคฆ เคนो เคाเคเคा"।
* Opt-out เคตिเคเคฒ्เคช: เคฏूเคเคฐ्เคธ เคे เคชाเคธ เค เคฌ เคฏเคน เคธ्เคชเคท्เค เคตिเคเคฒ्เคช เคนोเคจा เคाเคนिเค เคि เคตे เค เคชเคจा เคกेเคा เคซेเคธเคฌुเค เคฏा เคंเคธ्เคाเค्เคฐाเคฎ เคे เคธाเคฅ เคธाเคा เคเคฐเคจा เคाเคนเคคे เคนैं เคฏा เคจเคนीं।
* เคเคตाเคฌเคฆेเคนी: เคฏเคฆि เคोเค เคกेเคा เคฒीเค เคฏा เคเคฒเคค เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคนोเคคा เคนै, เคคो เค เคฌ เคธीเคงे เคคौเคฐ เคชเคฐ เคฎेเคा เคो เคญाเคฐเคคीเคฏ เคाเคจूเคจों เคे เคคเคนเคค เคเคตाเคฌ เคฆेเคจा เคนोเคा।
Digital Sovereignty of India
SC's Ultimatum to Tech Giants: Respect the Indian Constitution or Exit India
เคญाเคฐเคค เคे เคจ्เคฏाเคฏिเค เคเคคिเคนाเคธ เคฎें เคเค เคा เคฆिเคจ 'เคกिเคिเคเคฒ เคเคाเคฆी' เคे เคฐूเคช เคฎें เคฆเคฐ्เค เคนोเคा। เคธुเคช्เคฐीเคฎ เคोเคฐ्เค เคจे เคฎेเคा เคเคฐ เคต्เคนाเค्เคธเคเคช เคो เคธ्เคชเคท्เค เคเคฐ เคฆिเคฏा เคนै เคि เคฎुเคจाเคซे เคे เคฒिเค เคญाเคฐเคคीเคฏ เคจाเคเคฐिเคों เคी เคช्เคฐाเคเคตेเคธी เคธे เคธเคฎเคौเคคा เคฌเคฐ्เคฆाเคถ्เคค เคจเคนीं เคिเคฏा เคाเคเคा।
เคฎुเค्เคฏ เคจ्เคฏाเคฏाเคงीเคถ เคธूเคฐ्เคฏเคांเคค เคจे เคต्เคนाเค्เคธเคเคช เคी เคเคธ เคจीเคคि เคो เคเคก़े เคนाเคฅों เคฒिเคฏा เคिเคธเคฎें เคฏूเคเคฐ्เคธ เคो เคเคฌเคฐเคจ เคกेเคा เคถेเคฏเคฐिंเค เคे เคฒिเค เคฎเคเคฌूเคฐ เคिเคฏा เคाเคคा เคฅा। เคเคจ्เคนोंเคจे เคเคธे "เคช्เคฐाเคเคตेเคธी เคी เคोเคฐी" เคเคนा। เคฏเคน เคซैเคธเคฒा เคจ เคेเคตเคฒ เคต्เคนाเค्เคธเคเคช เคे เคฒिเค, เคฌเคฒ्เคि เคญाเคฐเคค เคฎें เคाเคฎ เคเคฐ เคฐเคนी เคธเคญी เค्เคฒोเคฌเคฒ เคेเค เคंเคชเคจिเคฏों เคे เคฒिเค เคเค เคธเคฌเค เคนै เคि เคญाเคฐเคค เคा เคธंเคตिเคงाเคจ เคिเคธी เคญी เคฌिเคเคจेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคธे เคเคชเคฐ เคนै।
https://youtu.be/OA8jfEvfxuA?si=gBGvhrivi0XCjl4Y
https://youtu.be/OA8jfEvfxuA?si=2TFLMLjZybBUHjsd
https://www.facebook.com/share/1WmBxtnrSD/
https://www.snapchat.com/add/rranjan2025693?share_id=vcd2ODtOIEY&locale=en-US
เค เคฌ เคंเคชเคจिเคฏों เคो เค เคชเคจी เคช्เคฐाเคเคตेเคธी เคชॉเคฒिเคธी เคो เคธเคฐเคฒ เคฌเคจाเคจा เคนोเคा เคคाเคि เคเค เคเคฎ เคจाเคเคฐिเค เคญी เคธเคฎเค เคธเคे เคि เคเคธเคे เคกेเคा เคा เค्เคฏा เคนो เคฐเคนा เคนै।
RASHMI RANJAN
