เคถुเค•्เคฐเคตाเคฐ, 26 เคฆिเคธंเคฌเคฐ 2025

เคœเคฌ เคธेंเคŸा เคจे เคชเคนเคจाเคฏा เคนेเคฒเคฎेเคŸ เค”เคฐ เคธिเค–ाเคฏा เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธेเคซ्เคŸी เค•ा เคธเคฌเค• เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เคชเคฐ เค•ोเคฒเค•ाเคคा เคต เคฌंเค—ाเคฒ เคชुเคฒिเคธ เค•ी เค…เคจोเค–ी เคชเคนเคฒ

 

เคœเคฌ เคธेंเคŸा เคจे เคชเคนเคจाเคฏा เคนेเคฒเคฎेเคŸ เค”เคฐ เคธिเค–ाเคฏा เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธेเคซ्เคŸी เค•ा เคธเคฌเค•

เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เคชเคฐ เค•ोเคฒเค•ाเคคा เคต เคฌंเค—ाเคฒ เคชुเคฒिเคธ เค•ी เค…เคจोเค–ी เคชเคนเคฒ


เค•ोเคฒเค•ाเคคा : เค‡เคธ เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เคชเคฐ เค•ोเคฒเค•ाเคคा เคชुเคฒिเคธ เค”เคฐ เคชเคถ्เคšिเคฎ เคฌंเค—ाเคฒ เคชुเคฒिเคธ เคจे เคค्เคฏोเคนाเคฐ เค•ी เค–ुเคถिเคฏों เค•ो เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคฎเคœเคฌूเคค เคธंเคฆेเคถ เค•े เคธाเคฅ เคœोเคก़เคคे เคนुเค เคเค• เคฐเคšเคจाเคค्เคฎเค• เค…เคญिเคฏाเคจ เคšเคฒाเคฏा। เคญीเคก़เคญाเคก़ เค”เคฐ เค‰เคค्เคธाเคน เค•े เคฌीเคš เคฒोเค—ों เค•ो เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคจिเคฏเคฎों เค”เคฐ เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคช्เคฐเคคि เคœाเค—เคฐूเค• เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เคชुเคฒिเคธ เคจे เคธांเคคा เค•्เคฒॉเคœ เค•ो เค…เคชเคจा เคฆूเคค เคฌเคจाเคฏा। เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคชเคฐ เคธाเคा เค•ी เค—เคˆ เคฎเคœेเคฆाเคฐ เค”เคฐ เค…เคธเคฐเคฆाเคฐ เคชोเคธ्เคŸ्เคธ เคฎें เค•ोเคฒเค•ाเคคा เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคชुเคฒिเคธ เคจे เคธांเคคा เค•्เคฒॉเคœ เค•े เคœเคฐिเค เคนेเคฒเคฎेเคŸ เคชเคนเคจเคจे เค”เคฐ เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐ เคก्เคฐाเค‡เคตिंเค— เค•ा เคธंเคฆेเคถ เคฆिเคฏा। 

เคค्เคฏोเคนाเคฐी เค‰เคค्เคธाเคน เค•ो เคธाเคฐ्เคตเคœเคจिเค• เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคธाเคฅ เคœोเคก़เคคे เคนुเค เค•ोเคฒเค•ाเคคा เคชुเคฒिเคธ เค”เคฐ เคชเคถ्เคšिเคฎ เคฌंเค—ाเคฒ เคชुเคฒिเคธ เคจे เค‡เคธ เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เคชเคฐ เคธांเคคा เค•्เคฒॉเคœ เค•ा เคธเคนाเคฐा เคฒिเคฏा เคนै। เค‡เคธเค•ा เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เค›ुเคŸ्เคŸिเคฏों เค•ी เคญीเคก़เคญाเคก़ เค•े เคฌीเคš เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ो เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคจिเคฏเคฎों เค•ा เคชाเคฒเคจ เค•เคฐเคจे เค”เคฐ เคฌเคข़เคคे เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เค เค—ी เค•े เคฎाเคฎเคฒों เคธे เคธเคคเคฐ्เค• เคฐเคนเคจे เค•ी เคšेเคคाเคตเคจी เคฆेเคจा เคนै। เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคชเคฐ เคšเคฒाเคˆ เค—เคˆ เคชोเคธ्เคŸ เค•ी เคถ्เคฐृंเค–เคฒा เคฎें เค•ोเคฒเค•ाเคคा เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคชुเคฒिเคธ เคจे เคธांเคคा เค•्เคฒॉเคœ เคตाเคฒे เคฎเคœेเคฆाเคฐ เคตिเคœुเค…เคฒ्เคธ เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐ เคนेเคฒเคฎेเคŸ เคชเคนเคจเคจे เค”เคฐ เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐ เคก्เคฐाเค‡เคตिंเค— เค•ो เคช्เคฐोเคค्เคธाเคนिเคค เค•िเคฏा เคนै। เคเค• เคฒोเค•เคช्เคฐिเคฏ เคฎीเคฎ เคฎें เคธांเคคा เค•्เคฒॉเคœ เคฌिเคจा เคนेเคฒเคฎेเคŸ เคตाเคฒे เคฌाเค‡เค• เคธเคตाเคฐ เค•ो เคนेเคฒเคฎेเคŸ เค‰เคชเคนाเคฐ เคฎें เคฆेเคคे เคฆिเค–ाเค เค—เค เคนैं। เค•ैเคช्เคถเคจ เคนै, ‘เคธांเคคा เคฏा เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคชुเคฒिเคธ เค†เคชเค•ो เคฏाเคฆ เคฆिเคฒाเค, เค‰เคธเคธे เคชเคนเคฒे เคนेเคฒเคฎेเคŸ เคชเคนเคจें।’ เคธंเคฆेเคถ เคฎें เคธเค–्เคค เค•ाเคฐ्เคฐเคตाเคˆ เค•ी เคšेเคคाเคตเคจी เคญी เคฆी เค—เคˆ เคนै, ‘เคถเคฐाเคฐเคคी เคธเคตाเคฐों เค•ो เคœुเคฐ्เคฎाเคจा เคญเคฐเคจा เคชเคก़เคคा เคนै। เคธांเคคा เคเค• เคฌाเคฐ เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคे เคนैं, เคนเคฎ เคฐोเคœ เคšेเค• เค•เคฐเคคे เคนैं।’

เคเค• เค…เคจ्เคฏ เคชोเคธ्เคŸ เคฎें เคชुเคฒिเคธ เค…เคงिเค•ाเคฐी เคšाเคฒाเคจ เคฐเคœिเคธ्เคŸเคฐ เคฅाเคฎे เคจเคœเคฐ เค† เคฐเคนे เคนैं, เคœो เคตाเคนเคจ เคšाเคฒเค•ों เคธे เคค्เคฏोเคนाเคฐों เคฎें เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคจिเคฏเคฎों เค•ा เค‰เคฒ्เคฒंเค˜เคจ เคจเคนीं เค•เคฐเคจे เค•ी เค…เคชीเคฒ เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं। เค•ैเคช्เคถเคจ เคฎें เคฒिเค–ा เคนै, ‘เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เคŸ्เคฐी เคธเคœाเคं, เคชुเคฒिเคธ เคฐเคœिเคธ्เคŸเคฐ เคจเคนीं।’ เค‡เคธเคฎें เคถเคฐाเคฌ เคชीเค•เคฐ เคตाเคนเคจ เคšเคฒाเคจे, เค“เคตเคฐ เคธ्เคชीเคกिंเค— เค”เคฐ เคธिเค—्เคจเคฒ เคคोเคก़เคจे เค•े เค–िเคฒाเคซ เคšेเคคाเคตเคจी เคฆी เค—เคˆ เคนै। เคธंเคฆेเคถ เคนै, ‘เค‡เคธ เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ, เค…เคชเคจा เคจाเคฎ เคฒिเคธ्เคŸ เคธे เคฌाเคนเคฐ เคฐเค–ें।’

เคชเคถ्เคšिเคฎ เคฌंเค—ाเคฒ เคชुเคฒिเคธ เคจे เคญी เค‡เคธ เค…เคญिเคฏाเคจ เคฎें เคนिเคธ्เคธा เคฒिเคฏा। เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคธांเคคा เค•ी เคเค†เคˆ-เคœเคจเคฐेเคŸेเคก เคคเคธ्เคตीเคฐ เคธाเคा เค•ी, เคœिเคธเคฎें เคธांเคคा เค…เคชเคจी เคชाเคฐंเคชเคฐिเค• เคฒाเคฒ เคŸोเคชी เค•ी เคœเค—เคน เคนेเคฒเคฎेเคŸ เคชเคนเคจे เคฒाเคฒ เคฎोเคŸเคฐเคธाเค‡เค•िเคฒ เคšเคฒा เคฐเคนे เคนैं। เคธंเคฆेเคถ เคธंเค•्เคทिเคช्เคค เค”เคฐ เคธ्เคชเคท्เคŸ เคฅा, ‘เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคธเคตाเคฐी, เค–ुเคถเคนाเคฒ เคธเคตाเคฐी।’ เคธเคก़เค• เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เค…เคฒाเคตा เค•ोเคฒเค•ाเคคा เคชुเคฒिเคธ เคจे เคค्เคฏोเคนाเคฐी เคฎौเคธเคฎ เคฎें เคธाเค‡เคฌเคฐ เค เค—ी เค•े เคฌเคข़เคคे เคฎाเคฎเคฒों เคชเคฐ เคญी เคง्เคฏाเคจ เค•ेंเคฆ्เคฐिเคค เค•िเคฏा เคนै। เค‰เคธเค•े เคซेเคธเคฌुเค• เค”เคฐ เค‡ंเคธ्เคŸाเค—्เคฐाเคฎ เคชेเคœ เคชเคฐ เคธाเคा 33 เคธेเค•ंเคก เค•े เคตीเคกिเคฏो เคฎें เคธंเคฆिเค—्เคง เคตेเคฌเคธाเค‡เคŸों เคชเคฐ เคšเคฒ เคฐเคนे เคซเคฐ्เคœी เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เคธेเคฒ เค”เคฐ เคूเค े เคกिเคธ्เค•ाเค‰ंเคŸ เค‘เคซเคฐ เคฆिเค–ाเค เค—เค เคนैं। เคตीเคกिเคฏो เคฎें เคฒोเค—ों เค•ो เคฌिเคจा เคฎांเค—े เค†เค เคฒिंเค• เคชเคฐ เค•्เคฒिเค• เค•เคฐเคจे เคฏा เคœเคฒ्เคฆเคฌाเคœी เคฎें เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคชेเคฎेंเคŸ เค•เคฐเคจे เคธे เคฌเคšเคจे เค•ी เคธเคฒाเคน เคฆी เค—เคˆ เคนै।

เคธเคฒाเคน เคฎें เค•เคนा เค—เคฏा, “เค เค—ों เค•ो เคค्เคฏोเคนाเคฐी เคญीเคก़ เคชเคธंเคฆ เคนै। เคชेเคฎेंเคŸ เคธे เคชเคนเคฒे เคธเคค्เคฏाเคชเคจ เค•เคฐें। เค•ोเคˆ เคฒिंเค• เค…เคฐ्เคœेंเคŸ เคจเคนीं เคนोเคคा เค”เคฐ เค•ोเคˆ เค‘เคซเคฐ เคฎुเคซ्เคค เคจเคนीं เคนोเคคा।” เค…ंเคค เคฎें เคธाเค‡เคฌเคฐ เค…เคชเคฐाเคง เคฐिเคชोเคฐ्เคŸ เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เคชुเคฒिเคธ เคนेเคฒ्เคชเคฒाเค‡เคจ เคจंเคฌเคฐ เคญी เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถिเคค เค•िเค เค—เคi

Rashmi Ranjan 

เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

๐Ÿ”ฅ ๐Ÿ”ฅ 1) Space เคธे เคธीเคงे เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸเคซोเคจ เคฎें เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ & เค•ॉเคฒ – เคจเคฏा เคคเค•เคจीเค•ी เคฌเคก़ा เค•เคฆเคฎ


๐Ÿ”ฅ ๐Ÿ”ฅ 1) Space เคธे เคธीเคงे เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸเคซोเคจ เคฎें เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ & เค•ॉเคฒ – เคจเคฏा เคคเค•เคจीเค•ी เคฌเคก़ा เค•เคฆเคฎ

๐Ÿ‡ฎ๐Ÿ‡ณ เค…เคฎेเคฐिเค•ा เค•ी เค•ंเคชเคจी AST SpaceMobile เค•ा BlueBird Block-2 เคธैเคŸेเคฒाเค‡เคŸ เคญाเคฐเคค เค•ी Vodafone Idea เค•े เคธाเคฅ เคœुเคก़เค•เคฐ เคธीเคงे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ 4G/5G เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸเคซोเคจ เคชเคฐ 120Mbps เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ เคฆेเคจे เค•े เคฒिเค เคคैเคฏाเคฐ เคนो เคฐเคนा เคนै — เค‰เคธเค•े เคฒिเค เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคŸाเคตเคฐ เค•ी เคœ़เคฐूเคฐเคค เคจเคนीं เคนोเค—ी! เค‡เคธเค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै เค•ि เคฆूเคฐ-เคฆเคฐाเคœ़ เค‡เคฒाเค•ों เคฎें เคญी เคธिเค—्เคจเคฒ เคฎिเคฒเคจे เคฒเค—ेเค—ा เคœเคนां เคชเคนเคฒे เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เคจเคนीं เคฅा। Navbharat Times

➡️ เคฏเคน เคคเค•เคจीเค• เคŸाเคตเคฐ/เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เค•े เคฌिเคจा เคธीเคงे เคธैเคŸेเคฒाเค‡เคŸ เคธे เคซोเคจ เคฎें เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ เค”เคฐ เค•ॉเคฒ เค•्เคทเคฎเคคा เคฆेเค—ी।

๐Ÿ”Ž เค‡เคธी เคธे เคœुเคก़ा เคฆूเคธเคฐा เคฐिเคชोเคฐ्เคŸ เคญी เค•เคนเคคा เคนै เค•ि เค‡เคธ เคคเคฐเคน เค•ी เคคเค•เคจीเค• เคฆूเคฐ-เคฆเคฐाเคœ़ เคœंเค—เคฒ/เคชเคนाเคก़/เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค‡เคฒाเค•ों เค•ो เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เคธे เคœोเคก़ เคธเค•เคคी เคนै। Navbharat Times

๐Ÿšจ 2) BSNL เค•ी 3G เคธेเคตा เคฌंเคฆ – 4G/5G เค•ी เคคเคฐเคซ เคถिเคซ्เคŸ

๐Ÿ“ฑ BSNL 3G เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เค•ो เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคฌंเคฆ เค•เคฐ เคฐเคนा เคนै — เค‡เคธเคฒिเค เค…เค—เคฐ เค†เคชเค•ा เคซोเคจ เคธिเคฐ्เคซ 3G เคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•เคฐเคคा เคนै เคคो เค…เคฌ 4G/5G เคธिเคฎ เค”เคฐ เคซोเคจ เคฎें เค…เคชเค—्เคฐेเคก เค•เคฐเคจा เคœ़เคฐूเคฐी เคนो เคธเค•เคคा เคนै।
เคฆेเคถ เคญเคฐ เคฎें 97,000 เคธे เคœ़्เคฏाเคฆा 4G เคŸाเคตเคฐ เคคैเคฏाเคฐ เค•िเค เคœा เคšुเค•े เคนैं। Navbharat Times

๐ŸŒ 3) Starlink เค”เคฐ Satellite Internet เค•ी India เคฎें Status

๐Ÿ”น Elon Musk เค•ी Starlink India เคฎें เคฒॉเคจ्เคš เค•े เคฒिเค regulatory approval เค•ी เคช्เคฐเคคीเค•्เคทा เค•เคฐ เคฐเคนी เคนै — เค…เคญी เค‡เคธเคฎें delay เคนै, เค‡เคธเคฒिเค commercial เคธेเคตा เคถुเคฐू เคจเคนीं เคนुเคˆ เคนै। Hindustan Times

๐Ÿ”น Satellite Internet เคœैเคธे Starlink เค†เคฆि เคฆुเคจिเคฏा เคญเคฐ เคฎें broadband/coverage เค•े เคฒिเค เคคेเคœी เคธे expand เคนो เคฐเคนे เคนैं। TechStock²

๐Ÿ“ก 4) เคญाเคฐเคค เคฎें เค…เคจ्เคฏ เคจเคฏा Connectivity เคŸ्เคฐेंเคก

๐Ÿ“Œ Direct-to-Phone (D2D) เคธैเคŸेเคฒाเค‡เคŸ networks — เคœो เคธीเคงे เคซोเคจ เคธे เคธंเคชเคฐ्เค• เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं (เคฌเค—़ैเคฐ เคŸाเคตเคฐ เค•े) — เคชเคฐ global เค•ंเคชเคจिเคฏां เค•ाเคฎ เค•เคฐ เคฐเคนी เคนैं, เค”เคฐ เค†เคจे เคตाเคฒे เคธเคฎเคฏ เคฎें เค‡ंเคกिเคฏा เคฎें เคญी เคเคธे เคธॉเคฒ्เคฏूเคถंเคธ เคฆिเค– เคธเค•เคคे เคนैं। Wikipedia

๐Ÿ“Œ เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ เคชเคนुँเคš เคฌเคข़ाเคจे เค•े เคฒिเค เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा National Broadband Mission 2.0 เคญी เค•ाเคฎ เค•เคฐ เคฐเคนा เคนै เคœिเคธเคธे broadband/coverage เคนเคฐ เค—ाँเคต เคคเค• เคชเคนुंเคšे। Wikipedia

๐Ÿ“Œ เค•ुเค› เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค‡เคฒाเค•ों เคฎें เค…เคญी เคญी traditional networkChallenges เคนैं — เค‡เคธเคฒिเค sat phone เค”เคฐ integrated satellite tech trial เคญी เคฆेเค–े เคœा เคฐเคนे เคนैं। ALM

๐Ÿ“ฑ 5) Satellite เค•े เคœ़เคฐिเคฏे เค•ॉเคฒ เค”เคฐ เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ – เคจเคˆ เคšीเคœ़ें เคธंเคญเคต เคนैं

๐ŸŒ เคเคธी เคคเค•เคจीเค•ें เค† เคฐเคนी เคนैं เคœเคนाँ เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸเคซोเคจ เคฌिเคจा เค•िเคธी extra dish เคฏा hardware เค•े เคธीเคงे satellite เคธे เคœुเคก़ เคธเค•เคคे เคนैं — เคœिเคธเค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै เค•เคนीं เคญी เคตीเคกिเคฏो เค•ॉเคฒ/voice call เคนो เคธเค•เคคी เคนै। YouTube

๐Ÿ“Œ เค‰เคฆाเคนเคฐเคฃ — Vodafone เคจे เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคฌเคจाเคˆ เคนै standard smartphone เคธे satellite video call เค•ी เคธเคซเคฒเคคा เค•ी เคŸेเคธ्เคŸ เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก। VARINDIA Magazine

๐Ÿ“Œ เค•ुเคฒ เคฎिเคฒाเค•เคฐ เค•्เคฏा เคนो เคฐเคนा เคนै?

✔️ Satellite based connectivity เคฌเคนुเคค เคฌเคก़ी เคคเค•เคจीเค•ी เค•्เคฐांเคคि เคฌเคจ เคฐเคนी เคนै।
✔️ เคญाเคฐเคค เคฎें เค…เคฌ เคŸाเคตเคฐ-เคซ्เคฐी เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ/เค•ॉเคฒ เค•ी เคฆिเคถा เคฎें experiments เค”เคฐ approvals เคšเคฒ เคฐเคนे เคนैं।
✔️ เค•ुเค› เคคเค•เคจीเค•ें เคœเคฒ्เคฆ เคนी เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸเคซोเคจ เคชเคฐ เคธीเคงे satellite เคธे เคœोเคก़ เคธเค•เคคी เคนैं — เคœिเคธเคธे coverage “เค•เคนीं เคญी, เค•เคญी เคญी” เคนो เคธเค•ेเค—ी।
✔️ เค…เคญी เคธเคฌ เค•ुเค› nationwide เค•े เคฒिเค commercial เคฐूเคช เคธे เคšाเคฒू เคจเคนीं เคนै เคฒेเค•िเคจ เคคीเคต्เคฐ เค—เคคि เคธे development & trials เคนो เคฐเคนे เคนैं।

๐Ÿ‡ฎ๐Ÿ‡ณ เค…เคฎेเคฐिเค•ा เค•ी เค•ंเคชเคจी AST SpaceMobile เค•ा BlueBird Block-2 เคธैเคŸेเคฒाเค‡เคŸ เคญाเคฐเคค เค•ी Vodafone Idea เค•े เคธाเคฅ เคœुเคก़เค•เคฐ เคธीเคงे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ 4G/5G เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸเคซोเคจ เคชเคฐ 120Mbps เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ เคฆेเคจे เค•े เคฒिเค เคคैเคฏाเคฐ เคนो เคฐเคนा เคนै — เค‰เคธเค•े เคฒिเค เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคŸाเคตเคฐ เค•ी เคœ़เคฐूเคฐเคค เคจเคนीं เคนोเค—ी! เค‡เคธเค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै เค•ि เคฆूเคฐ-เคฆเคฐाเคœ़ เค‡เคฒाเค•ों เคฎें เคญी เคธिเค—्เคจเคฒ เคฎिเคฒเคจे เคฒเค—ेเค—ा เคœเคนां เคชเคนเคฒे เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เคจเคนीं เคฅा। NavbharatTimes


➡️ เคฏเคน เคคเค•เคจीเค• เคŸाเคตเคฐ/เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เค•े เคฌिเคจा เคธीเคงे เคธैเคŸेเคฒाเค‡เคŸ เคธे เคซोเคจ เคฎें เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ เค”เคฐ เค•ॉเคฒ เค•्เคทเคฎเคคा เคฆेเค—ी।

๐Ÿ”Ž เค‡เคธी เคธे เคœुเคก़ा เคฆूเคธเคฐा เคฐिเคชोเคฐ्เคŸ เคญी เค•เคนเคคा เคนै เค•ि เค‡เคธ เคคเคฐเคน เค•ी เคคเค•เคจीเค• เคฆूเคฐ-เคฆเคฐाเคœ़ เคœंเค—เคฒ/เคชเคนाเคก़/เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค‡เคฒाเค•ों เค•ो เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เคธे เคœोเคก़ เคธเค•เคคी เคนै। Navbharat Times

๐Ÿšจ 2) BSNL เค•ी 3G เคธेเคตा เคฌंเคฆ – 4G/5G เค•ी เคคเคฐเคซ เคถिเคซ्เคŸ

๐Ÿ“ฑ BSNL 3G เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เค•ो เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคฌंเคฆ เค•เคฐ เคฐเคนा เคนै — เค‡เคธเคฒिเค เค…เค—เคฐ เค†เคชเค•ा เคซोเคจ เคธिเคฐ्เคซ 3G เคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•เคฐเคคा เคนै เคคो เค…เคฌ 4G/5G เคธिเคฎ เค”เคฐ เคซोเคจ เคฎें เค…เคชเค—्เคฐेเคก เค•เคฐเคจा เคœ़เคฐूเคฐी เคนो เคธเค•เคคा เคนै।
เคฆेเคถ เคญเคฐ เคฎें 97,000 เคธे เคœ़्เคฏाเคฆा 4G เคŸाเคตเคฐ เคคैเคฏाเคฐ เค•िเค เคœा เคšुเค•े เคนैं। Navbharat Times

๐ŸŒ 3) Starlink เค”เคฐ Satellite Internet เค•ी India เคฎें Status

๐Ÿ”น Elon Musk เค•ी Starlink India เคฎें เคฒॉเคจ्เคš เค•े เคฒिเค regulatory approval เค•ी เคช्เคฐเคคीเค•्เคทा เค•เคฐ เคฐเคนी เคนै — เค…เคญी เค‡เคธเคฎें delay เคนै, เค‡เคธเคฒिเค commercial เคธेเคตा เคถुเคฐू เคจเคนीं เคนुเคˆ เคนै। Hindustan Times

๐Ÿ”น Satellite Internet เคœैเคธे Starlink เค†เคฆि เคฆुเคจिเคฏा เคญเคฐ เคฎें broadband/coverage เค•े เคฒिเค เคคेเคœी เคธे expand เคนो เคฐเคนे เคนैं। TechStock²

๐Ÿ“ก 4) เคญाเคฐเคค เคฎें เค…เคจ्เคฏ เคจเคฏा Connectivity เคŸ्เคฐेंเคก

๐Ÿ“Œ Direct-to-Phone (D2D) เคธैเคŸेเคฒाเค‡เคŸ networks — เคœो เคธीเคงे เคซोเคจ เคธे เคธंเคชเคฐ्เค• เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं (เคฌเค—़ैเคฐ เคŸाเคตเคฐ เค•े) — เคชเคฐ global เค•ंเคชเคจिเคฏां เค•ाเคฎ เค•เคฐ เคฐเคนी เคนैं, เค”เคฐ เค†เคจे เคตाเคฒे เคธเคฎเคฏ เคฎें เค‡ंเคกिเคฏा เคฎें เคญी เคเคธे เคธॉเคฒ्เคฏूเคถंเคธ เคฆिเค– เคธเค•เคคे เคนैं। Wikipedia

๐Ÿ“Œ เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ เคชเคนुँเคš เคฌเคข़ाเคจे เค•े เคฒिเค เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा National Broadband Mission 2.0 เคญी เค•ाเคฎ เค•เคฐ เคฐเคนा เคนै เคœिเคธเคธे broadband/coverage เคนเคฐ เค—ाँเคต เคคเค• เคชเคนुंเคšे। Wikipedia

๐Ÿ“Œ เค•ुเค› เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค‡เคฒाเค•ों เคฎें เค…เคญी เคญी traditional networkChallenges เคนैं — เค‡เคธเคฒिเค sat phone เค”เคฐ integrated satellite tech trial เคญी เคฆेเค–े เคœा เคฐเคนे เคนैं। ALM

๐Ÿ“ฑ 5) Satellite เค•े เคœ़เคฐिเคฏे เค•ॉเคฒ เค”เคฐ เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ – เคจเคˆ เคšीเคœ़ें เคธंเคญเคต เคนैं

๐ŸŒ เคเคธी เคคเค•เคจीเค•ें เค† เคฐเคนी เคนैं เคœเคนाँ เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸเคซोเคจ เคฌिเคจा เค•िเคธी extra dish เคฏा hardware เค•े เคธीเคงे satellite เคธे เคœुเคก़ เคธเค•เคคे เคนैं — เคœिเคธเค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै เค•เคนीं เคญी เคตीเคกिเคฏो เค•ॉเคฒ/voice call เคนो เคธเค•เคคी เคนै। YouTube

๐Ÿ“Œ เค‰เคฆाเคนเคฐเคฃ — Vodafone เคจे เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคฌเคจाเคˆ เคนै standard smartphone เคธे satellite video call เค•ी เคธเคซเคฒเคคा เค•ी เคŸेเคธ्เคŸ เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก। VARINDIA Magazine

๐Ÿ“Œ เค•ुเคฒ เคฎिเคฒाเค•เคฐ เค•्เคฏा เคนो เคฐเคนा เคนै?

✔️ Satellite based connectivity เคฌเคนुเคค เคฌเคก़ी เคคเค•เคจीเค•ी เค•्เคฐांเคคि เคฌเคจ เคฐเคนी เคนै।
✔️ เคญाเคฐเคค เคฎें เค…เคฌ เคŸाเคตเคฐ-เคซ्เคฐी เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ/เค•ॉเคฒ เค•ी เคฆिเคถा เคฎें experiments เค”เคฐ approvals เคšเคฒ เคฐเคนे เคนैं।
✔️ เค•ुเค› เคคเค•เคจीเค•ें เคœเคฒ्เคฆ เคนी เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸเคซोเคจ เคชเคฐ เคธीเคงे satellite เคธे เคœोเคก़ เคธเค•เคคी เคนैं — เคœिเคธเคธे coverage “เค•เคนीं เคญी, เค•เคญी เคญी” เคนो เคธเค•ेเค—ी।
✔️ เค…เคญी เคธเคฌ เค•ुเค› nationwide เค•े เคฒिเค commercial เคฐूเคช เคธे เคšाเคฒू เคจเคนीं เคนै เคฒेเค•िเคจ เคคीเคต्เคฐ เค—เคคि เคธे development & trials เคนो เคฐเคนे เคนैं।

Rashmi Ranjan

เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคฌเฅœी เค–เคฌเคฐ: BSE เคฒाเคฐ्เคœเค•ैเคช เค‡ंเคกेเค•्เคธ เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคนोंเค—े Groww เค”เคฐ Lenskart, 6 เคœเคจเคตเคฐी เคธे เคฌเคฆเคฒेเค—ा เคฌाเคœाเคฐ เค•ा เค—เคฃिเคค



เคฌเฅœी เค–เคฌเคฐ: BSE เคฒाเคฐ्เคœเค•ैเคช เค‡ंเคกेเค•्เคธ เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคนोंเค—े Groww เค”เคฐ Lenskart, 6 เคœเคจเคตเคฐी เคธे เคฌเคฆเคฒेเค—ा เคฌाเคœाเคฐ เค•ा เค—เคฃिเคค

เคญाเคฐเคคीเคฏ เคถेเคฏเคฐ เคฌाเคœाเคฐ เคฎें เคจเค เคœเคฎाเคจे เค•ी เค•ंเคชเคจिเคฏों (New-age tech companies) เค•ा เคฆเคฌเคฆเคฌा เคฌเฅเคคा เคœा เคฐเคนा เคนै। เคฌॉเคฎ्เคฌे เคธ्เคŸॉเค• เคเค•्เคธเคšेंเคœ (BSE) เคจे เค˜ोเคทเคฃा เค•ी เคนै เค•ि เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคฌ्เคฐोเค•เคฐेเคœ เคช्เคฒेเคŸเคซॉเคฐ्เคฎ Groww (เคชैเคฐेंเคŸ เค•ंเคชเคจी: เคฌिเคฒिเคฏเคจเคฌ्เคฐेเคจ เค—เคฐाเคœ เคตेंเคšเคฐ्เคธ) เค”เคฐ เคฆिเค—्เค—เคœ เค†เคˆเคตिเคฏเคฐ เคฐिเคŸेเคฒเคฐ Lenskart Solutions เค•े เคถेเคฏเคฐों เค•ो เค…เคฌ BSE เคฒाเคฐ्เคœเค•ैเคช เค‡ंเคกेเค•्เคธ เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เค•िเคฏा เคœा เคฐเคนा เคนै।

เคฎुเค–्เคฏ เคฌाเคคें:

 * เคฒाเค—ू เคนोเคจे เค•ी เคคाเคฐीเค–: เคฏเคน เคฌเคฆเคฒाเคต 6 เคœเคจเคตเคฐी 2026 เค•ो เคฌाเคœाเคฐ เค–ुเคฒเคคे เคนी เคช्เคฐเคญाเคตी เคนो เคœाเคเค—ा।

 * เค•्เคฏों เคนुเค† เคฏเคน เคฌเคฆเคฒाเคต? BSE เคจे เคนाเคฒ เคนी เคฎें เค…เคชเคจी เค‡ंเคกेเค•्เคธ เคฎेเคฅोเคกोเคฒॉเคœी (Methodology) เคฎें เค•ुเค› เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคธंเคถोเคงเคจ เค•िเค เคนैं, เคœिเคธเค•े เคคเคนเคค เค‡เคจ เคฆोเคจों เค•ंเคชเคจिเคฏों เค•ो เค‡ंเคกेเค•्เคธ เคฎें เคœเค—เคน เคฎिเคฒी เคนै।

 * เค‡เคจ เค‡ंเคกेเค•्เคธ เคฎें เคญी เคฎिเคฒेเค—ी เคंเคŸ्เคฐी: เคฒाเคฐ्เคœเค•ैเคช เค•े เค…เคฒाเคตा เคฏे เค•ंเคชเคจिเคฏां BSE Allcap เค”เคฐ BSE LargeMidCap เคœैเคธे เค…เคจ्เคฏ เคช्เคฐเคฎुเค– เคธूเคšเค•ांเค•ों เค•ा เคญी เคนिเคธ्เคธा เคฌเคจेंเค—ी।


 * เคจिเคตेเคถเค•ों เคชเคฐ เค…เคธเคฐ: เค‡ंเคกेเค•्เคธ เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคนोเคจे เคธे เค‡เคจ เคถेเคฏเคฐों เค•ी เคตिเคœिเคฌिเคฒिเคŸी เคฌเฅेเค—ी เค”เคฐ เคฌเฅœे เค‡ंเคธ्เคŸीเคŸ्เคฏूเคถเคจเคฒ เค‡เคจ्เคตेเคธ्เคŸเคฐ्เคธ เคต เคฎ्เคฏूเคšुเค…เคฒ เคซंเคก्เคธ เค•ी เค–เคฐीเคฆाเคฐी เคฌเฅเคจे เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เคนै, เคœिเคธเคธे เคถेเคฏเคฐों เคฎें เคฒिเค•्เคตिเคกिเคŸी เคฌเฅ เคธเค•เคคी เคนै।

เคฎाเคฐ्เค•ेเคŸ เค•ैเคช เคฎें เคฌเฅœी เค›เคฒांเค—

เคนाเคฒ เคนी เคฎें เคถेเคฏเคฐ เคฌाเคœाเคฐ เคฎें เคฒिเคธ्เคŸ เคนोเคจे เค•े เคฌाเคฆ เคธे เคนी Groww เค”เคฐ Lenskart เคจे เคจिเคตेเคถเค•ों เค•ो เคฌेเคนเคคเคฐीเคจ เคฐिเคŸเคฐ्เคจ เคฆिเคฏा เคนै। Groww เค•ा เคฎाเคฐ्เค•ेเคŸ เค•ैเคช เคฒเค—เคญเค— 1 เคฒाเค– เค•เคฐोเฅœ เคฐुเคชเคฏे เค•े เค•เคฐीเคฌ เคชเคนुंเคš เค—เคฏा เคนै, เคœो เค‡เคธเค•ी เคฌเฅเคคी เคฒोเค•เคช्เคฐिเคฏเคคा เค”เคฐ เคฎเคœเคฌूเคค เคซाเค‡เคจेंเคถिเคฏเคฒ เคธ्เคฅिเคคि เค•ो เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै।



เคฏเคน เคฐเคนी Groww เค”เคฐ Lenskart เค•े เคฌाเคฐे เคฎें เคตिเคธ्เคคाเคฐ เคธे เคœाเคจเค•ाเคฐी เค”เคฐ เค‰เคจเค•े IPO เคธे เคœुเฅœी เค–เคฌเคฐें:

1. Groww (Billionbrain Garage Ventures)

Groww เคญाเคฐเคค เค•ा เคเค• เคช्เคฐเคฎुเค– เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เค‡เคจ्เคตेเคธ्เคŸเคฎेंเคŸ เคช्เคฒेเคŸเคซॉเคฐ्เคฎ เคนै เคœिเคธเคจे เคฌเคนुเคค เค•เคฎ เคธเคฎเคฏ เคฎें เคฐिเคŸेเคฒ เค‡เคจ्เคตेเคธ्เคŸเคฐ्เคธ เค•े เคฌीเคš เค…เคชเคจी เคœเค—เคน เคฌเคจाเคˆ เคนै।

 * เค•ंเคชเคจी เค•्เคฏा เค•เคฐเคคी เคนै: เคฏเคน เคเคช เคฎ्เคฏूเคšुเค…เคฒ เคซंเคก्เคธ, เคธ्เคŸॉเค•्เคธ, เคซ्เคฏूเคšเคฐ्เคธ เคंเคก เค‘เคช्เคถเคจ्เคธ, เค”เคฐ เค—ोเคฒ्เคก เคฎें เคจिเคตेเคถ เค•เคฐเคจे เค•ी เคธुเคตिเคงा เคฆेเคคा เคนै। เคนाเคฒ เคนी เคฎें เค‡เคจ्เคนोंเคจे 'Groww Pay' เค•े เคธाเคฅ UPI เคชेเคฎेंเคŸ เคธเคฐ्เคตिเคธ เคญी เคถुเคฐू เค•ी เคนै।

 * เคฎाเคฐ्เค•ेเคŸ เคฒीเคกเคฐ: เคเค•्เคŸिเคต เคฏूเคœเคฐ्เคธ เค•े เคฎाเคฎเคฒे เคฎें Groww เคญाเคฐเคค เค•ा เคจंเคฌเคฐ 1 เคธ्เคŸॉเค• เคฌ्เคฐोเค•เคฐ เคฌเคจ เคšुเค•ा เคนै, เคœिเคธเคจे Zerodha เค•ो เคญी เคชीเค›े เค›ोเฅœ เคฆिเคฏा เคนै।

 * IPO เคธ्เคŸेเคŸเคธ: Groww เค…เคญी เคคเค• เคถेเคฏเคฐ เคฌाเคœाเคฐ เคฎें เคฒिเคธ्เคŸेเคก เคจเคนीं เคนै। เคฏเคน เคเค• 'Unicorn' เคธ्เคŸाเคฐ्เคŸเค…เคช เคนै। เคฐिเคชोเคฐ्เคŸ्เคธ เค•े เคฎुเคคाเคฌिเค•, เค•ंเคชเคจी เคจे เค…เคชเคจा เคนेเคกเค•्เคตाเคฐ्เคŸเคฐ เค…เคฎेเคฐिเค•ा เคธे เคตाเคชเคธ เคญाเคฐเคค เคถिเคซ्เคŸ เค•िเคฏा เคนै, เคœो เค‡เคธ เคฌाเคค เค•ा เคธंเค•ेเคค เคนै เค•ि เคตे เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें เคญाเคฐเคคीเคฏ เคถेเคฏเคฐ เคฌाเคœाเคฐ (BSE/NSE) เคชเคฐ เค…เคชเคจा IPO เคฒाเคจे เค•ी เคคैเคฏाเคฐी เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं।

2. Lenskart (Lenskart Solutions)

Lenskart เคเคถिเคฏा เค•ी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เค“เคฎ्เคจी-เคšैเคจเคฒ (เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เค”เคฐ เค‘เคซเคฒाเค‡เคจ) เค†เคˆเคตिเคฏเคฐ เคฐिเคŸेเคฒเคฐ เคนै।

 * เค•ंเคชเคจी เค•्เคฏा เค•เคฐเคคी เคนै: เคฏเคน เคšเคถ्เคฎे (Eyeglasses), เคธเคจเค—्เคฒाเคธेเคธ เค”เคฐ เค•ॉเคจ्เคŸैเค•्เคŸ เคฒेंเคธ เคฌเคจाเคคी เค”เคฐ เคฌेเคšเคคी เคนै। เค‡เคจเค•े เคชाเคธ 'John Jacobs' เค”เคฐ 'Vincent Chase' เคœैเคธे เค‡เคจ-เคนाเค‰เคธ เคฌ्เคฐांเคก्เคธ เคนैं।

 * เค—्เคฒोเคฌเคฒ เคฎौเคœूเคฆเค—ी: เคญाเคฐเคค เค•े เค…เคฒाเคตा Lenskart เค…เคฌ เคธिंเค—ाเคชुเคฐ, UAE เค”เคฐ เคœाเคชाเคจ เคœैเคธे เคฆेเคถों เคฎें เคญी เคคेเคœी เคธे เคซैเคฒ เคฐเคนा เคนै।

 * IPO เคธ्เคŸेเคŸเคธ: Lenskart เค•े IPO เค•ा เคจिเคตेเคถเค•ों เค•ो เคฌेเคธเคฌ्เคฐी เคธे เค‡ंเคคเคœाเคฐ เคนै। เค•ंเคชเคจी เค•े เคซाเค‰ंเคกเคฐ เคชीเคฏूเคท เคฌंเคธเคฒ เคจे เคธंเค•ेเคค เคฆिเค เคนैं เค•ि เคตे เค•ंเคชเคจी เค•ो เคช्เคฐॉเคซिเคŸेเคฌเคฒ เคฌเคจाเคจे เค”เคฐ เค‘เคชเคฐेเคถंเคธ เค•ो เค”เคฐ เคฌเฅœा เค•เคฐเคจे เค•े เคฌाเคฆ IPO เคฒाเคंเค—े। เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ เคนै เค•ि 2025-26 เคคเค• เค‡เคธเค•ा เคฌเคก़ा IPO เคฌाเคœाเคฐ เคฎें เค† เคธเค•เคคा เคนै।

IPO เค•े เคฌाเคฐे เคฎें เคœเคฐूเคฐी เคฌाเคคें (Key Points):

 * เคฒिเคธ्เคŸिंเค— เค•ी เคคाเคฐीเค–: เคœैเคธा เค•ि เค†เคชเค•ी เคฆी เค—เคˆ เคœाเคจเค•ाเคฐी เคฎें เคฌเคคाเคฏा เค—เคฏा เคนै, เค‡เคจ เค•ंเคชเคจिเคฏों เค•ो 6 เคœเคจเคตเคฐी 2026 เคคเค• เค‡ंเคกेเค•्เคธ เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เค•เคฐเคจे เค•ी เคคैเคฏाเคฐी เคนै, เค‡เคธเค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै เค•ि เค‡เคจเคธे เคœुเฅœे เคฌเฅœे เคฌเคฆเคฒाเคต เคฏा เคฒिเคธ्เคŸिंเค— เค•ी เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค‰เคธ เคธเคฎเคฏ เค•े เค†เคธเคชाเคธ เคฆेเค–เคจे เค•ो เคฎिเคฒ เคธเค•เคคी เคนै।

 * เคตैเคฒ्เคฏूเคเคถเคจ: Groww เค•ी เคตैเคฒ्เคฏूเคเคถเคจ เคฒเค—เคญเค— $3 เคฌिเคฒिเคฏเคจ เค”เคฐ Lenskart เค•ी $4.5 เคฌिเคฒिเคฏเคจ เคธे เค…เคงिเค• เค†ंเค•ी เค—เคˆ เคนै।

 * เคจिเคตेเคถเค•ों เค•े เคฒिเค เคฎौเค•ा: เคœเคฌ เคฏे เค•ंเคชเคจिเคฏां เค…เคชเคจा IPO เคฒाเคंเค—ी, เคคो เคฐिเคŸेเคฒ เคจिเคตेเคถเค•ों เค•े เคชाเคธ เค‡เคจเค•े เคถेเคฏเคฐ เคธीเคงे เค–เคฐीเคฆเคจे เค•ा เคฎौเค•ा เคนोเค—ा।

เคจोเคŸ: เคถेเคฏเคฐ เคฌाเคœाเคฐ เคฎें เคจिเคตेเคถ เคœोเค–िเคฎ เคญเคฐा เคนोเคคा เคนै। เค•िเคธी เคญी IPO เคฎें เคชैเคธा เคฒเค—ाเคจे เคธे เคชเคนเคฒे เค…เคชเคจी เคฐिเคธเคฐ्เคš เคœเคฐूเคฐ เค•เคฐें เคฏा เคตिเคค्เคคीเคฏ เคธเคฒाเคน


เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคฌुเคงเคตाเคฐ, 24 เคฆिเคธंเคฌเคฐ 2025

เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เค…เคฒเคฐ्เคŸ: เคชाเคฐ्เค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เคฎें เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคช्เคฐเคคिเคฌंเคง เคฒाเค—ू, เคจिเค•เคฒเคจे เคธे เคชเคนเคฒे เคชเฅें เคจเค เคจिเคฏเคฎ



เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เค…เคฒเคฐ्เคŸ: เคชाเคฐ्เค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เคฎें เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคช्เคฐเคคिเคฌंเคง เคฒाเค—ू, เคจिเค•เคฒเคจे เคธे เคชเคนเคฒे เคชเฅें เคจเค เคจिเคฏเคฎ

เค•ोเคฒเค•ाเคคा: เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เค•े เคค्เคฏोเคนाเคฐ เค”เคฐ เค‰เคฎเฅœเคคी เคญीเฅœ เค•ो เคฆेเค–เคคे เคนुเค เค•ोเคฒเค•ाเคคा เคชुเคฒिเคธ เคจे เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคฎें เคฌเฅœे เคฌเคฆเคฒाเคต เค•िเค เคนैं। เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เคธुเค—เคฎ เค†เคตाเคœाเคนी เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค 24 เค”เคฐ 25 เคฆिเคธंเคฌเคฐ เค•ो เค•เคˆ เคช्เคฐเคฎुเค– เคธเคก़เค•ों เคชเคฐ เคช्เคฐเคคिเคฌंเคง เคฒเค—ाเค เค—เค เคนैं।

เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เค•ी เคชूเคฐ्เคต เคธंเคง्เคฏा (24 เคฆिเคธंเคฌเคฐ) เค•े เคจिเคฏเคฎ:

 * เคชाเคฐ्เค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เคชเคฐ เคธเค–्เคคी: เคฌुเคงเคตाเคฐ (เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เคˆเคต) เค•ो เคชाเคฐ्เค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เค”เคฐ เค‰เคธเค•े เค†เคธ-เคชाเคธ เค•ी เคซीเคกเคฐ เคธเคก़เค•ों เคชเคฐ เคฆो-เคคเคฐเคซा (Two-way) เคŸ्เคฐैเคซिเค• เค•ी เค…เคจुเคฎเคคि เคจเคนीं เคนोเค—ी। เคฏเคน เคช्เคฐเคคिเคฌंเคง เคฐाเคค 10 เคฌเคœे เค•े เคฌเคœाเคฏ เค…เค—เคฒे เคฆिเคจ เคธुเคฌเคน 2 เคฌเคœे เคคเค• เคฒाเค—ू เคฐเคนेเค—ा।

 * เค‡เคจ เคธเคก़เค•ों เคชเคฐ เค…เคธเคฐ: เคถेเค•्เคธเคชिเคฏเคฐ เคธเคฐเคฃी, เค•ैเคฎैเค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ, เคฒिเคŸिเคฒ เคฐเคธेเคฒ เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ, เคฒॉเคฐ्เคก เคธिเคจ्เคนा เคฐोเคก, เคช्เคฐिเคŸोเคฐिเคฏा เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เค”เคฐ เคนंเค—เคฐเคซोเคฐ्เคก เคฐोเคก เคชเคฐ เคญी เคฏाเคคाเคฏाเคค เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคฐเคนेเค—ा।

 * เคœเคฐूเคฐเคค เคชเคก़เคจे เคชเคฐ เคฌंเคฆी: เคญीเคก़ เคฌเคข़เคจे เคชเคฐ เค•ैเคฅेเคก्เคฐเคฒ เคฐोเคก เค•ो เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคฌंเคฆ เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै। เคตिเค•्เคŸोเคฐिเคฏा เคฎेเคฎोเคฐिเคฏเคฒ เค•े เคชाเคธ เค•्เคตींเคธเคตे เค•ो เค•ेเคตเคฒ เคเค• เคคเคฐเคซ (เคชूเคฐ्เคต เคธे เคชเคถ्เคšिเคฎ) เคšाเคฒू เคฐเค–ा เคœाเคเค—ा।

เค•्เคฐिเคธเคฎเคธ เคกे (25 เคฆिเคธंเคฌเคฐ) เค•ी เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा:

 * เคฐोเคก เค•्เคฒोเคœเคฐ: เค—ुเคฐुเคตाเคฐ เค•ो เคชाเคฐ्เค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ (เคšौเคฐंเค—ी เคฐोเคก เคธे เคตुเคก เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เคคเค•) เค”เคฐ เคฎिเคกเคฒเคŸเคจ เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เคตाเคนเคจों เค•े เคฒिเค เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคฌंเคฆ เคฐเคนेเค—ी।

 * เคตเคจ-เคตे เคŸ्เคฐैเคซिเค•: 'เคนो เคšी เคฎिเคจ्เคน เคธเคฐเคฃी' เคชเคฐ เค•ेเคตเคฒ เค•ैเคฎैเค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เค•ी เค“เคฐ เคœाเคจे เคตाเคฒे เคตाเคนเคจों เค•ो เค…เคจुเคฎเคคि เคฎिเคฒेเค—ी।

 * เคจो-เคंเคŸ्เคฐी เคœोเคจ: เคฒिเคŸिเคฒ เคฐเคธेเคฒ เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ (เคถेเค•्เคธเคชिเคฏเคฐ เคธเคฐเคฃी เคธे เคฐเคธेเคฒ เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เคคเค•) เคตाเคนเคจों เค•े เคฒिเค เคฌंเคฆ เคฐเคนेเค—ी।

 * เคตैเค•เคฒ्เคชिเค• เคฎाเคฐ्เค—: เคฐเคซी เค…เคนเคฎเคฆ เค•िเคฆเคตเคˆ เคฐोเคก เคชเคฐ เคฐॉเคฏเคก เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เค•्เคฐॉเคธिंเค— เคธे เคชाเคฐ्เค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เคœंเค•्เคถเคจ เคคเค• เคฆोเคจों เคคเคฐเคซ เคธे เคฏाเคคाเคฏाเคค เค•ी เค…เคจुเคฎเคคि เคนोเค—ी।

เคชाเคฐ्เค•िंเค— เค”เคฐ เค…เคจ्เคฏ เคจिเคฐ्เคฆेเคถ:

 * เคชाเคฐ्เค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ, เคฎिเคกเคฒเคŸเคจ เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ, เคถॉเคฐ्เคŸ เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ, เคตुเคก เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เค”เคฐ เค•ैเคฎैเค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เค•े เค•ुเค› เคนिเคธ्เคธों เคฎें เคจो-เคชाเคฐ्เค•िंเค— เคœोเคจ เค˜ोเคทिเคค เค•िเคฏा เค—เคฏा เคนै।

 * เคชुเคฒिเคธ เคจे เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคฒिเค เคชाเคฐ्เค• เคธ्เคŸ्เคฐीเคŸ เค•ो เคชैเคฆเคฒ เคฏाเคค्เคฐिเคฏों เค•े เคฒिเค เค…เคฒเค—-เค…เคฒเค— 'เคšैเคจเคฒ' เคฎें เคฌांเคŸ เคฆिเคฏा เคนै। เคจिเค—เคฐाเคจी เค•े เคฒिเค เคก्เคฐोเคจ, เคตॉเคš เคŸाเคตเคฐ เค”เคฐ เค•เคฐीเคฌ 1,500 เคชुเคฒिเคธเค•เคฐ्เคฎिเคฏों เค•ी เคคैเคจाเคคी เค•ी เค—เคˆ เคนै।

> เคจोเคŸ: เคชुเคฒिเคธ เคจे เคธ्เคชเคท्เคŸ เค•िเคฏा เคนै เค•ि เคœเคฐूเคฐเคค เคชเคก़เคจे เคชเคฐ เค•िเคธी เคญी เคธเคฎเคฏ เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคกाเคฏเคตเคฐ्เคœเคจ เคฏा เคธเคก़เค•ों เค•ो เคฌंเคฆ เค•เคฐเคจे เค•ा เคซैเคธเคฒा เคฒिเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

เคฐเคถ्เคฎि เคฐंเคœเคจ


เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคตिเคœเคฏ เคนเคœाเคฐे เคŸ्เคฐॉเคซी: เคตिเคฐाเคŸ-เคฐोเคนिเคค เค•ा เคงเคฎाเค•ा, เค˜เคฐेเคฒू เค•्เคฐिเค•ेเคŸ เคฎें เคฒौเคŸा 'เค•िंเค—' เค”เคฐ 'เคนिเคŸเคฎैเคจ' เค•ा เคœเคฒเคตा






เคตिเคœเคฏ เคนเคœाเคฐे เคŸ्เคฐॉเคซी: เคตिเคฐाเคŸ-เคฐोเคนिเคค เค•ा เคงเคฎाเค•ा, เค˜เคฐेเคฒू เค•्เคฐिเค•ेเคŸ เคฎें เคฒौเคŸा 'เค•िंเค—' เค”เคฐ 'เคนिเคŸเคฎैเคจ' เค•ा เคœเคฒเคตा

เคฆिเคจांเค•: 24 เคฆिเคธंเคฌเคฐ, 2025

เคธ्เคฅाเคจ: เคœเคฏเคชुเคฐ/เคฌेंเค—เคฒुเคฐु

เคญाเคฐเคคीเคฏ เค•्เคฐिเค•ेเคŸ เค•े เคฆो เคธเคฌเคธे เคฌเคก़े เคธिเคคाเคฐे, เคตिเคฐाเคŸ เค•ोเคนเคฒी เค”เคฐ เคฐोเคนिเคค เคถเคฐ्เคฎा, เคจे เค˜เคฐेเคฒू เค•्เคฐिเค•ेเคŸ เคฎें เคตाเคชเคธी เค•เคฐเคคे เคนी เคฎैเคฆाเคจ เคชเคฐ เค†เค— เคฒเค—ा เคฆी เคนै। เคตिเคœเคฏ เคนเคœाเคฐे เคŸ्เคฐॉเคซी 2025 เค•े เค…เคชเคจे-เค…เคชเคจे เคถुเคฐुเค†เคคी เคฎैเคšों เคฎें เคฆोเคจों เคจे เคถाเคจเคฆाเคฐ เคถเคคเค• เคœเคก़เค•เคฐ เคฏเคน เคธाเคฌिเคค เค•เคฐ เคฆिเคฏा เค•ि เคซॉเคฐ्เคฎ เค”เคฐ เค•्เคฒाเคธ เค•เคญी เคซीเค•ी เคจเคนीं เคชเคก़เคคी।

เคฐोเคนिเคค เคถเคฐ्เคฎा: เคœเคฏเคชुเคฐ เคฎें 'เคนिเคŸเคฎैเคจ' เค•ा เคคूเคซाเคจ (155 เคฐเคจ)

เคœเคฏเคชुเคฐ เค•े เคธเคตाเคˆ เคฎाเคจเคธिंเคน เคธ्เคŸेเคกिเคฏเคฎ เคฎें เคฎुंเคฌเคˆ เค•े เค•เคช्เคคाเคจ เคฐोเคนिเคค เคถเคฐ्เคฎा เคจे เคธिเค•्เค•िเคฎ เค•े เค–िเคฒाเคซ เค–ेเคฒเคคे เคนुเค เคตिเคง्เคตंเคธเค• เคชाเคฐी เค–ेเคฒी।

 * เคชाเคฐी เค•ा เคตिเคตเคฐเคฃ: เคฐोเคนिเคค เคจे เคฎाเคค्เคฐ 94 เค—ेंเคฆों เคฎें 155 เคฐเคจ เคฌเคจाเค, เคœिเคธเคฎें 18 เคšौเค•े เค”เคฐ 9 เค›เค•्เค•े เคถाเคฎिเคฒ เคฅे।

 * เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก: เค‰เคจ्เคนोंเคจे เค•ेเคตเคฒ 62 เค—ेंเคฆों เคฎें เค…เคชเคจा เคถเคคเค• เคชूเคฐा เค•िเคฏा, เคœो เค‰เคจเค•े เคฒिเคธ्เคŸ-เค เค•เคฐिเคฏเคฐ เค•ा เคธเคฌเคธे เคคेเคœ़ เคถเคคเค• เคนै।

 * เคชเคฐिเคฃाเคฎ: เคฎुंเคฌเคˆ เคจे เคธिเค•्เค•िเคฎ เคฆ्เคตाเคฐा เคฆिเค เค—เค 236 เคฐเคจों เค•े เคฒเค•्เคท्เคฏ เค•ो เคฎाเคค्เคฐ 30.3 เค“เคตเคฐों เคฎें 8 เคตिเค•ेเคŸ เค–ोเค•เคฐ เคนाเคธिเคฒ เค•เคฐ เคฒिเคฏा।

เคตिเคฐाเคŸ เค•ोเคนเคฒी: เคฌेंเค—เคฒुเคฐु เคฎें 'เค•िंเค—' เค•ी เค•्เคฒाเคธिเค• เคชाเคฐी (131 เคฐเคจ)

เคฒเค—เคญเค— 15 เคธाเคฒ เคฌाเคฆ เคตिเคœเคฏ เคนเคœाเคฐे เคŸ्เคฐॉเคซी เค–ेเคฒ เคฐเคนे เคตिเคฐाเคŸ เค•ोเคนเคฒी เคจे เคฆिเคฒ्เคฒी เค•े เคฒिเค เค†ंเคง्เคฐ เค•े เค–िเคฒाเคซ เคฎोเคฐ्เคšा เคธंเคญाเคฒा।

 * เคชाเคฐी เค•ा เคตिเคตเคฐเคฃ: เคตिเคฐाเคŸ เคจे 101 เค—ेंเคฆों เคฎें 131 เคฐเคจ เค•ी เคชाเคฐी เค–ेเคฒी। เค‡เคธ เคฆौเคฐाเคจ เค‰เคจ्เคนोंเคจे 16,000 เคฒिเคธ्เคŸ-เค เคฐเคจ เคญी เคชूเคฐे เค•िเค, เคœो เค•ि เคธเคšिเคจ เคคेंเคฆुเคฒเค•เคฐ เค•े เคฌाเคฆ เคเค• เคฌเคก़ी เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงि เคนै।

 * เคชเคฐिเคฃाเคฎ: เคฆिเคฒ्เคฒी เคจे เค†ंเคง्เคฐ เค•े 298 เคฐเคจों เค•े เคฒเค•्เคท्เคฏ เค•ो 37.4 เค“เคตเคฐों เคฎें 6 เคตिเค•ेเคŸ เค–ोเค•เคฐ เคธเคซเคฒเคคाเคชूเคฐ्เคตเค• เคนाเคธिเคฒ เค•เคฐ เคฒिเคฏा।

เค•्เคฏों เคฌเคฆเคฒा เค—เคฏा เคตिเคฐाเคŸ เค•ोเคนเคฒी เค•े เคฎैเคš เค•ा เคตेเคจ्เคฏू?

เคช्เคฐเคถंเคธเค•ों เค•ो เคจिเคฐाเคถा เคคเคฌ เคนाเคฅ เคฒเค—ी เคœเคฌ เคตिเคฐाเคŸ เค•ोเคนเคฒी เค•ा เคฎैเคš เคšिเคจ्เคจเคธ्เคตाเคฎी เคธ्เคŸेเคกिเคฏเคฎ เคธे เคถिเคซ्เคŸ เค•เคฐ เคฆिเคฏा เค—เคฏा।

 * เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ाเคฐเคฃ: เค•เคฐ्เคจाเคŸเค• เคธเคฐเค•ाเคฐ เค”เคฐ เคชुเคฒिเคธ เคจे เคธुเคฐเค•्เคทा เคšिंเคคाเค“ं เค•ा เคนเคตाเคฒा เคฆेเคคे เคนुเค เคšिเคจ्เคจाเคธ्เคตाเคฎी เคฎें เคฎैเคš เค•ी เค…เคจुเคฎเคคि เคจเคนीं เคฆी।

 * เคธ्เคŸेเคกिเคฏเคฎ เค•ी เคธ्เคฅिเคคि: เคœूเคจ เคฎें เคนुเค เคญเค—เคฆเคก़ เค•ांเคก เค•े เคฌाเคฆ เค—เค िเคค 'เคœเคธ्เคŸिเคธ เค•ुเคจ्เคนा เค†เคฏोเค—' เค•ी เคฐिเคชोเคฐ्เคŸ เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ, เคธ्เคŸेเคกिเคฏเคฎ เค•ो เคฌเคก़े เค†เคฏोเคœเคจों เค•े เคฒिเค เค…เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฎाเคจा เค—เคฏा เคฅा।

 * เคจเคฏा เคตेเคจ्เคฏू: เคฎैเคš เค•ो เคฌेंเค—เคฒुเคฐु เค•े เคฌाเคนเคฐी เค‡เคฒाเค•े เคฎें เคธ्เคฅिเคค BCCI เคธेंเคŸเคฐ เค‘เคซ เคเค•्เคธीเคฒेंเคธ (CoE) เคฎें เคถिเคซ्เคŸ เค•िเคฏा เค—เคฏा, เคœเคนाँ เคฆเคฐ्เคถเค•ों เค•े เคฌिเคจा (Behind Closed Doors) เคฎैเคš เค–ेเคฒा เค—เคฏा।

เคช्เคฐเคถंเคธเค•ों เค•ी เคจाเคฐाเคœ़เค—ी: "เคจोเค•िเคฏा เคซोเคจ เคธे เคฐिเค•ॉเคฐ्เคกिंเค—?"

เค‡เคจ เคฆोเคจों เคชाเคฐिเคฏों เค•ा เค•ोเคˆ เคฒाเค‡เคต เคŸेเคฒीเค•ाเคธ्เคŸ เคฏा เคธ्เคŸ्เคฐीเคฎिंเค— เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เคจเคนीं เคฅी। BCCI เคฆ्เคตाเคฐा เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคชเคฐ เคถेเคฏเคฐ เค•िเค เค—เค 'เคนाเค‡เคฒाเค‡เคŸ्เคธ' เค•ी เค–เคฐाเคฌ เคตीเคกिเคฏो เค•्เคตाเคฒिเคŸी เค•ो เคฒेเค•เคฐ เคช्เคฐเคถंเคธเค•ों เคจे เค•เคก़ी เค†เคฒोเคšเคจा เค•ी เค”เคฐ เค‡เคธे "CCTV เคซुเคŸेเคœ" เคคเค• เค•เคน เคกाเคฒा।

เค…เค—เคฒा เคฎुเค•ाเคฌเคฒा: เคฎुंเคฌเคˆ เค•ा เค…เค—เคฒा เคฎैเคš 26 เคฆिเคธंเคฌเคฐ เค•ो เค‰เคค्เคคเคฐाเค–ंเคก เค•े เค–िเคฒाเคซ เคนोเค—ा, เคœเคฌเค•ि เคฆिเคฒ्เคฒी เค•ा เคธाเคฎเคจा เค—ुเคœเคฐाเคค เคธे เคนोเค—ा।

Rashmi Ji 


เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคกेเคตिเคธ เค•เคช: เคถ्เคฐीเคฐाเคฎ เคฌाเคฒाเคœी เค•ी เคŸीเคฎ เคธे เค›ुเคŸ्เคŸी, เคธुเคฎिเคค เคจाเค—เคฒ เคธंเคญाเคฒेंเค—े เค•เคฎाเคจ



เคกेเคตिเคธ เค•เคช: เคถ्เคฐीเคฐाเคฎ เคฌाเคฒाเคœी เค•ी เคŸीเคฎ เคธे เค›ुเคŸ्เคŸी, เคธुเคฎिเคค เคจाเค—เคฒ เคธंเคญाเคฒेंเค—े เค•เคฎाเคจ

เคจเคˆ เคฆिเคฒ्เคฒी: เค…เค–िเคฒ เคญाเคฐเคคीเคฏ เคŸेเคจिเคธ เคธंเค˜ (AITA) เค•ी เคšเคฏเคจ เคธเคฎिเคคि เคจे เคจीเคฆเคฐเคฒैंเคก्เคธ เค•े เค–िเคฒाเคซ เค†เค—ाเคฎी เคกेเคตिเคธ เค•เคช เคฎुเค•ाเคฌเคฒे เค•े เคฒिเค เคญाเคฐเคคीเคฏ เคŸीเคฎ เค•ी เค˜ोเคทเคฃा เค•เคฐ เคฆी เคนै। เค‡เคธ เคšเคฏเคจ เคฎें เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคซैเคธเคฒा เค…เคจुเคญเคตी เคฏुเค—เคฒ เค–िเคฒाเคก़ी เคเคจ. เคถ्เคฐीเคฐाเคฎ เคฌाเคฒाเคœी เค•ो เคŸीเคฎ เคธे เคฌाเคนเคฐ เค•เคฐเคจे เค•ा เคฒिเคฏा เค—เคฏा เคนै।

เคฏुเคตा เคœोเคถ เคชเคฐ เคญเคฐोเคธा

เคญाเคฐเคคीเคฏ เคŸीเคฎ เค•े เค•เคช्เคคाเคจ เคฐोเคนिเคค เคฐाเคœเคชाเคฒ เคจे เคฌाเคฒाเคœी เค•ो เคŸीเคฎ เคฎें เคจ เคšुเคจเคจे เค•े เคชीเค›े "เคฒॉเคจ्เค—-เคŸเคฐ्เคฎ เคช्เคฒाเคจ" เค”เคฐ เคฏुเคตाเค“ं เค•ो เคฎौเค•ा เคฆेเคจे เค•ी เคฌाเคค เค•เคนी เคนै। เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคฌเคคाเคฏा เค•ि เคธเคฎिเคคि เค…เคฌ เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เค“เคฐ เคฆेเค– เคฐเคนी เคนै เค”เคฐ เคจเค เค–िเคฒाเคก़िเคฏों เค•ो เคคैเคฏाเคฐ เค•เคฐเคจा เคšाเคนเคคी เคนै। เคฐाเคœเคชाเคฒ เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ, เคฌाเคฒाเคœी เคญाเคฐเคคीเคฏ เคŸेเคจिเคธ เค•े เคฒिเค เคเค• เคฌेเคนเคคเคฐीเคจ เค–िเคฒाเคก़ी เคฐเคนे เคนैं, เคฒेเค•िเคจ เค…เคฌ เคธเคฎเคฏ เค† เค—เคฏा เคนै เค•ि เคŸीเคฎ เคฎें เค•ुเค› เคจเคฏाเคชเคจ เคฒाเคฏा เคœाเค।

เคช्เคฐเคฎुเค– เค–िเคฒाเคก़ी เค”เคฐ เคธ्เค•्เคตाเคก

เคญाเคฐเคค เค•ी เคšुเคจौเคคी เค•ा เคจेเคคृเคค्เคต เคเค• เคฌाเคฐ เคซिเคฐ เคธुเคฎिเคค เคจाเค—เคฒ เค•เคฐेंเค—े। เค‰เคจเค•े เคธाเคฅ เคŸीเคฎ เคฎें เค…เคจ्เคฏ เคฏुเคตा เค”เคฐ เค…เคจुเคญเคตी เค–िเคฒाเคก़िเคฏों เค•ो เคœเค—เคน เคฎिเคฒी เคนै:

 * เคธिंเค—เคฒ्เคธ: เคธुเคฎिเคค เคจाเค—เคฒ, เคฆเค•्เคทिเคฃेเคถ्เคตเคฐ เคธुเคฐेเคถ เค”เคฐ เค•เคฐเคฃ เคธिंเคน।

 * เคกเคฌเคฒ्เคธ: เคฏुเค•ी เคญांเคฌเคฐी เค”เคฐ เค‹เคค्เคตिเค• เคฌोเคฒिเคชเคฒ्เคฒी (เคฌाเคฒाเคœी เค•ी เค…เคจुเคชเคธ्เคฅिเคคि เคฎें เคฏเคน เคœोเคก़ी เคฎैเคฆाเคจ เคชเคฐ เคฆिเค–ेเค—ी)।

 * เคฐिเคœเคฐ्เคต เค–िเคฒाเคก़ी: เค†เคฐ्เคฏเคจ เคถाเคน, เค…เคจिเคฐुเคฆ्เคง เคšंเคฆ्เคฐเคถेเค–เคฐ เค”เคฐ เคฆिเค—्เคตिเคœเคฏ เคธिंเคน।

 * เค…เคญ्เคฏाเคธ เคชाเคฐ्เคŸเคจเคฐ: เคช्เคฐเคœ्เคตเคฒ เคฆेเคต เค”เคฐ เค…เคฐ्เคจเคต เคชाเคชเคฐเค•เคฐ।

เคฎैเคš เค•ा เคตिเคตเคฐเคฃ

 * เคช्เคฐเคคिเคฆ्เคตंเคฆ्เคตी: เคจीเคฆเคฐเคฒैंเคก्เคธ

 * เคคाเคฐीเค–: 7 เค”เคฐ 8 เคซเคฐเคตเคฐी, 2026

 * เคธ्เคฅाเคจ: เคฌेंเค—เคฒुเคฐु (S.M. เค•ृเคท्เคฃा เคŸेเคจिเคธ เคธ्เคŸेเคกिเคฏเคฎ)

เค‡เคคिเคนाเคธ: เคญाเคฐเคค เคจे เคธिเคคंเคฌเคฐ 2025 เคฎें เคธ्เคตिเคŸ्เคœเคฐเคฒैंเคก เค•ो 3-1 เคธे เคนเคฐाเค•เคฐ 2026 เค•े เค•्เคตाเคฒीเคซाเคฏเคฐ्เคธ เคฎें เค…เคชเคจी เคœเค—เคน เคชเค•्เค•ी เค•ी เคฅी। เคฏเคน 1993 เค•े เคฌाเคฆ เค•िเคธी เคฏूเคฐोเคชीเคฏ เคŸीเคฎ เคชเคฐ เคญाเคฐเคค เค•ी เคชเคนเคฒी เคฌเคก़ी เคœीเคค เคฅी।

RASHMI RANJAN


เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เค–เคฌเคฐ: "GDP เค—เคฃเคจा เค•ा เคคเคฐीเค•ा เคธเคนी เคนै, เคฎाเคจเคธिเค•เคคा เคฌเคฆเคฒเคจे เค•ी เคœ़เคฐूเคฐเคค" - เคฎुเค–्เคฏ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธเคฒाเคนเค•ाเคฐ

 เคฏเคน เค–เคฌเคฐ เคฎुเค–्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคญाเคฐเคค เค•े เคฎुเค–्เคฏ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธเคฒाเคนเค•ाเคฐ (CEA) เคตी. เค…เคจंเคค เคจाเค—ेเคถ्เคตเคฐเคจ เค•े เค‰เคจ เคฌเคฏाเคจों เคชเคฐ เค†เคงाเคฐिเคค เคนै, เคœिเคธเคฎें เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคฆेเคถ เค•े GDP เค—เคฃเคจा เค•े เคคเคฐीเค•ों (Methodology) เค•ा เคฌเคšाเคต เค•िเคฏा เคนै।



เค–เคฌเคฐ: "GDP เค—เคฃเคจा เค•ा เคคเคฐीเค•ा เคธเคนी เคนै, เคฎाเคจเคธिเค•เคคा เคฌเคฆเคฒเคจे เค•ी เคœ़เคฐूเคฐเคค" - เคฎुเค–्เคฏ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธเคฒाเคนเค•ाเคฐ

เคจเคˆ เคฆिเคฒ्เคฒी/เค•ोเคฒเค•ाเคคा: เคญाเคฐเคค เค•े เคฎुเค–्เคฏ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธเคฒाเคนเค•ाเคฐ (CEA) เคตी. เค…เคจंเคค เคจाเค—ेเคถ्เคตเคฐเคจ เคจे เคฎंเค—เคฒเคตाเคฐ เค•ो เคฆेเคถ เค•ी GDP เค—เคฃเคจा เคชเคฆ्เคงเคคि เคชเคฐ เค‰เค  เคฐเคนे เคธเคตाเคฒों เค•ा เค•เคก़ा เคœเคตाเคฌ เคฆिเคฏा। เค‰เคจ्เคนोंเคจे เค•เคนा เค•ि เคญाเคฐเคค เค•ी GDP เค…เคจुเคฎाเคจ เคฒเค—ाเคจे เค•ी เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•िเคธी เคญी เคคเคฐเคน เคธे เค•เคฎเคคเคฐ เคจเคนीं เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคนเคฎें เค‰เคธ เคฎाเคจเคธिเค•เคคा เค•ो เคฌเคฆเคฒเคจे เค•ी เคœ़เคฐूเคฐเคค เคนै เคœो เคญाเคฐเคคीเคฏ เค†ंเค•เคก़ों เค•ो เคนीเคจ เคฎाเคจเคคी เคนै।

เคฎुเค–्เคฏ เคฌाเคคें:

 * เคšुเคจिंเคฆा เค†เคฒोเคšเคจा เคชเคฐ เคธเคตाเคฒ: เคจाเค—ेเคถ्เคตเคฐเคจ เคจे เค•เคนा เค•ि เคœเคฌ GDP เค•े เค†ंเค•เคก़े เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ เคธे เค•เคฎ (เค–เคฐाเคฌ) เค†เคคे เคนैं, เคคเคฌ เค•ोเคˆ เคญी เค—เคฃเคจा เค•े เคคเคฐीเค•ों เคชเคฐ เคธเคตाเคฒ เคจเคนीं เค‰เค ाเคคा। เคฒेเค•िเคจ เคœเคฌ เค†ंเค•เคก़े เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ เคธे เคฌेเคนเคคเคฐ เค†เคคे เคนैं, เคคो เค…เคšाเคจเค• เคตिเคถ्เคตเคธเคจीเคฏเคคा เคชเคฐ เคšเคฐ्เคšा เคถुเคฐू เคนो เคœाเคคी เคนै।

 * IMF เค•ी 'C' เคฐेเคŸिंเค— เค•ा เคœเคตाเคฌ: เคนाเคฒ เคนी เคฎें เค…ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคฎुเคฆ्เคฐा เค•ोเคท (IMF) เคจे เคญाเคฐเคค เค•े 'เคจेเคถเคจเคฒ เค…เค•ाเค‰ंเคŸ्เคธ เคธिเคธ्เคŸเคฎ' เค•ो "C" เค—्เคฐेเคก เคฆिเคฏा เคฅा। เค‡เคธเคฎें เค†เคงाเคฐ เคตเคฐ्เคท (Base Year) เค•े เคชुเคฐाเคจे เคนोเคจे (2011-12) เค”เคฐ เค…เคจौเคชเคšाเคฐिเค• เค•्เคทेเคค्เคฐ เค•े เค†ंเค•เคก़ों เค•ी เค•เคฎी เคœैเคธे เคฎुเคฆ्เคฆे เค‰เค ाเค เค—เค เคฅे। CEA เคจे เคธ्เคชเคท्เคŸ เค•िเคฏा เค•ि เคญाเคฐเคค เค•ी เคธांเค–्เคฏिเค•ीเคฏ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคฎเคœ़เคฌूเคค เคนै เค”เคฐ เค‡เคธเคฎें เคธुเคงाเคฐ เคœाเคฐी เคนैं।

 * เคตिเค•เคธिเคค เคฆेเคถों เคธे เคคुเคฒเคจा: เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคคเคฐ्เค• เคฆिเคฏा เค•ि เคญाเคฐเคค เคตिเค•เคธिเคค เคฆेเคถों เคฆ्เคตाเคฐा เค‰เคชเคฏोเค— เค•ी เคœाเคจे เคตाเคฒी เค•เคˆ เคตिเคตाเคฆाเคธ्เคชเคฆ เคตिเคงिเคฏों (เคœैเคธे เคšेเคจ เคช्เคฐाเค‡เคธ เค‡ंเคกेเค•्เคธ) เค•ा เคชाเคฒเคจ เคจเคนीं เค•เคฐเคคा เคนै। เค‰เคจ्เคนोंเคจे เค•เคนा เค•ि เคนเคฐ เค—เคฃเคจा เคชเคฆ्เคงเคคि เค•ी เค…เคชเคจी เคธीเคฎाเคँ เคนोเคคी เคนैं, เคฒेเค•िเคจ เค‡เคธเค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคฏเคน เคจเคนीं เค•ि เคนเคฎाเคฐी เคชเคฆ्เคงเคคि เค—เคฒเคค เคนै।

* เคจเคฏा เคกेเคŸा เค”เคฐ เค†เคงाเคฐ เคตเคฐ्เคท: เคธเคฐเค•ाเคฐ เคœเคฒ्เคฆ เคนी เคจเคˆ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธीเคฐीเคœ เคœाเคฐी เค•เคฐเคจे เคตाเคฒी เคนै। 27 เคซเคฐเคตเคฐी 2026 เค•ो GDP เค•ा เคจเคฏा เค†เคงाเคฐ เคตเคฐ्เคท (Base Year 2022-23) เคœाเคฐी เค•िเคฏा เคœाเคเค—ा। เค‡เคธเค•े เค…เคฒाเคตा, เค‰เคชเคญोเค•्เคคा เคฎूเคฒ्เคฏ เคธूเคšเค•ांเค• (CPI) เค•ा เค†เคงाเคฐ เคตเคฐ्เคท เคฌเคฆเคฒเค•เคฐ 2024 เค•เคฐ เคฆिเคฏा เคœाเคเค—ा।

เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा เค…เค—เคฒा เค•เคฆเคฎ:

เคธांเค–्เคฏिเค•ी เค”เคฐ เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เค•ाเคฐ्เคฏाเคจ्เคตเคฏเคจ เคฎंเคค्เคฐाเคฒเคฏ (MoSPI) เค…เคฌ เคกिเคœिเคŸเคฒ เคกेเคŸा เค”เคฐ GST เคœैเคธे เค†เคงुเคจिเค• เคธ्เคฐोเคคों เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐ เคฐเคนा เคนै เคคाเค•ि เค—เคฃเคจा เค”เคฐ เคญी เคธเคŸीเค• เคนो เคธเค•े। CEA เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ, เคจเค เคฌเคฆเคฒाเคตों เคธे เค†เคฒोเคšเคจा เค•เคฐเคจे เคตाเคฒों เค•े เคธंเคฆेเคน เคฆूเคฐ เคนो เคœाเคंเค—े।

Rashmi Ranjan



เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:
เคธเคฆเคธ्เคฏเคคा เคฒें เคŸिเคช्เคชเคฃिเคฏाँ (Atom)

West Bengal Families Stranded in Dubai: "Go-Bags" and Basement Shelters Amid West Asia Escalation

เคตेเคธ्เคŸ เคเคถिเคฏा เคธंเค•เคŸ: เคฆुเคฌเคˆ เคฎें เคซंเคธे เคชเคถ्เคšिเคฎ เคฌंเค—ाเคฒ เค•े เคฒोเค—; เคธुเคญाเคถ्เคฐी เค—ांเค—ुเคฒी เคธเคฎेเคค เคธैเค•เคก़ों เคชเคฐिเคตाเคฐ 'เค—ो-เคฌैเค—्เคธ' เค•े เคญเคฐोเคธे เคตेเคธ्เคŸ เคเคถिเคฏा (เคชเคถ्เคšिเคฎ เคเคถ...